|
|
DOETINCHEM
Doetinchem (Nedersaksisch: Deutekem,
maar meestal Dörkum) is een stad en gemeente aan de Oude IJssel, gelegen
in de Achterhoek, in de Nederlandse provincie Gelderland. De gemeente telt
56.631 inwoners (1 augustus 2006, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van
52,74 km2 (waarvan 1,50 km2 water). Daarmee is Doetinchem de meest
dichtbevolkte gemeente van de Achterhoek. De bevolking is voor bijna de
helft van protestantse signatuur en voor een vrijwel gelijk deel van
katholieke afkomst.
Sinds 1 januari 2005 is de gemeente Wehl opgeheven en aan de gemeente
Doetinchem toegevoegd. Ook werd het Zelhemse Broek bij de gemeente
gevoegd.

D toren in Doetinchem
Andere woonkernen
Behalve de stad Doetinchem bestaat de gemeente Doetinchem uit de volgende
kernen:
de dorpen:
Gaanderen
Wehl
Nieuw-Wehl
Wijnbergen
en de buurtschappen:
IJzevoorde
Langerak
Het Broek
Geschiedenis van Doetinchem
De oudste vermelding van Doetinchem dateert uit 838 als villa
Duetinghem, een nederzetting met een kerk. In de periode na 838 ontstond
de versterkte stad Deutinkem met een kerk die ten geschenke werd gegeven
aan de toenmalige bisschop van Utrecht. Andere naamsvarianten die in de
loop van de tijd gebruikt werden, waren Duttichem, Duichingen, Dotekom en
Deutekom.
Rond 1100 begon Doetinchem te groeien, en werd een stadsmuur gebouwd tegen
plunderaars die meerdere malen probeerden de stad leeg te roven. In 1236
kreeg Doetinchem stadsrechten van graaf Otto II van Gelre; ook werd in dat
jaar de stadsmuur met een meter verhoogd. De tot dan gebruikte vier
slagbomen werden vervangen door vier grote stadspoorten: de
Hamburgerpoort, de Waterpoort, de Gruitpoort en de Hezenpoort. Later
werden er grachten omheen gegraven, en er werden voorpoorten gemaakt.
Doetinchem werd belangrijk als handelsplaats voor boeren die hun koopwaar
op de markt van Doetinchem kwamen verkopen. Deze markt werd gehouden op
het Simonsplein en tot aan de Tweede Wereldoorlog bleef deze bestaan. Een
grote stadsbrand in 1527 vernietigde alle gegevens van Doetinchem. Over
Doetinchem uit de Middeleeuwen is hierdoor niet veel meer bekend.
In 1672 is de stadsmuur grotendeels afgebroken. In de tweede helft van de
19e eeuw verdwenen de poorten en werd een groot deel van de stadswal
weggehaald. Doetinchem had niet veel te lijden en het bleef dan ook rustig
tot aan de Eerste Wereldoorlog, toen in Doetinchem een paar grenswachters
de wacht hielden.
Ook de Tweede Wereldoorlog met de Hongerwinter leek Doetinchem goed door
te komen. Er was gedurende de oorlogsjaren een kleine Duitse
bezettingsmacht gelegerd. Op het eind van de oorlog werden enkele
gevangenen geëxecuteerd als represaille voor een verzetsdaad, gepleegd bij
het Veluwse plaatsje Putten toen een belangrijke Duitse officier werd
doodgeschoten door het verzet. Ook werd het pand Bouchina gebruikt om
negen Nederlandse Joden, die speciale bescherming genoten van de NSB, in
te huisvesten. Eind april 1945 werd Doetinchem per abuis gebombardeerd
door Britse vliegtuigen, die Doetinchem voor het Duitse Kleef aanzagen.
Doetinchems stadshart werd zwaar beschadigd, maar niet vernietigd.
In de daarop volgende decennia groeide Doetinchem door en na een paar jaar
werd zij zelfs groter dan de 'concurrenten' Doesburg, Winterswijk en
Zutphen. Philips had enkele jaren een fabriek in de stad. Ook vandaag de
dag (2004) is Doetinchem nog aan het uitbreiden. Er worden nieuwe wijken
gebouwd, zoals Dichteren. Ook heeft Doetinchem zijn eigen Eerste
divisieclub: De Graafschap.
Cultuur
Doetinchem heeft de culturele voorzieningen voor een stad van deze
omvang. Een opsomming van de belangrijkste culturele instellingen:
Gruitpoort (centrum voor kunst, cultuur en kunstzinnige vorming)
Muziekschool
Openbaar Vervoer Museum (geopend per 25 mei 2006,) vaste collectie,
wisselende exposities en veel materiaal over de Gelderse Tramwegen (GTW)
Openbare bibliotheek (een centrale vestiging en 2 wijkbibliotheken in De
Huet en Gaanderen)
Schouwburg Amphion
Stadsmuseum (vaste collectie, wisselende exposities en een grote
stadsmaquette van Doetinchem anno 1945)
Staringinstituut (centrum voor het streekeigene van de Achterhoek)
Volksuniversiteit
Manifestaties
Er zijn twee belangrijke culturele manifestaties die in Doetinchem
worden gehouden.
Eenmaal per jaar is er een straattheaterfestival met de naam
'Buitengewoon'. Het biedt een scala aan kleine en grote
straattheatergezelschappen die tijdens een aantal dagen optreden in de
Doetinchemse binnenstad.
De andere manifestatie richt zich op meer traditionele cultuuruitingen
namelijk de beeldende kunst. Huntenkunst wordt eenmaal per twee jaar
gehouden in en rond de Houtkamphal. Huntenkunst heeft een
ballotagecommissie die de kwaliteit van de inzendingen wil garanderen.
Kunstenaars uit binnen- en buitenland (150) exposeren gedurende drie dagen
hun kunstwerken.
Interactieve kunst de D-toren
Als eerste moderne Doetinchemse toren, in een rij van vijf, werd het
kunstconcept D-toren op 1 september 2004 in gebruik gesteld. De D-toren
maakt deel uit van een plan, om op drukke kruispunten in het centrum van
de stad, vijf verschillende kunsttorens te bouwen. Tot nu toe is er 1
gebouwd. Dit kunstwerk is Doetinchems bekendste en meest controversiële
beeld. Het is een groot, twaalf meter hoog interactief kunstwerk gemaakt
van epoxy. De D-toren is ontworpen door de kunstenaar Q.S. Serafijn en
architect Lars Spuybroek. De vorm van de D-toren doet wel wat denken aan
een grote kies. Overdag is het kunstwerk witgrijs van kleur maar 's avonds
wordt de toren door middel van LEDs verlicht. De D-toren kan in vier
verschillende kleuren branden. Elke kleur correspondeert met de actuele
gemoedsstemming, van vijftig Doetinchemse burgers, die via een website
vragen beantwoorden over hun gemoedsstemming.
rood staat voor liefde;
blauw staat voor geluk;
geel staat voor angst;
groen staat voor haat.
Sportaccommodaties
De gemeente Doetinchem beschikt over 11 sportaccommodaties. In de stad
Doetinchem bevindt zich Sportcentrum Rozengaarde dat o.a. beschikt over
een 25 meter bad en een recreatiebad. Een bijzondere accommodatie is: De
Vijverberg, het stadion van Vbv De Graafschap met bijna 11.000
zitplaatsen. Sportpark Zuid in de stad Doetinchem is een groot terrein met
uitgebreide sportvoorzieningen en de thuisbasis van diverse
sportverenigingen.
Sportverenigingen
In de gemeente Doetinchem zijn ongeveer 130 sportverenigingen actief.
De gebruikelijke sporten zijn allemaal vertegenwoordigd. Enkele bijzondere
verenigingen zijn de Stichting Triathlon Doetinchem,
Onderwatersportvereniging Doetinchem,Rugbyclub the Wild Rovers en
Fietscrossclub De IJsselcrossers Doetinchem e.o. Onder het hoofdstuk Sport
vindt u meer informatie over verenigingen die op een hoog niveau spelen
zoals Vbv De Graafschap en volleybalvereniging Orion.
Stroombroek
Stroombroek ligt weliswaar onder de rook van Doetinchem (ongeveer 5
kilometer ten zuiden), maar is gelegen in de gemeente Montferland (en in
de voormalige gemeente Bergh). Stroombroek, in de volksmond ook wel het
Braamtse Gat genoemd, is een voormalige zandwinningplaats ten behoeve van
Rijksweg 18 gelegen bij het dorp Braamt. Het meer dat na de zandwinning
ontstond, is populair in de regio, de Duitse grensstreek en ook veel
mensen uit Doetinchem verblijven er in de zomer en lente. De ligging van
het meer is bijzonder want het ligt aan de voet van de Montferlandse
heuvels en heeft daarmee vooral gezien vanuit het noorden een haast
on-Nederlandse aanblik. Aan de oostelijke kant van het meer ligt Palestra,
een grootschalig bungalowpark in neogriekse stijl. Het park was in 2005 in
het nieuws wegens een ontvoeringszaak. Aan de westzijde van het meer
bevindt zich een waterskibaan die in 2006 is geopend.
Jachthaven De Ank
In het centrum van Doetinchem aan de Oude IJssel bevindt zich een
jachthaven aan de zuidelijke oever. De rivier de Oude IJssel staat in
verbinding met de rivier de IJssel en daarmee is het mogelijk vele andere
watersportgebieden in Nederland per boot vanuit Doetinchem te bereiken.
[bewerk] Uitgaansleven
In de jaren '90 is het uitgaansleven van Doetinchem sterk ontwikkeld, en
heeft thans een hoog niveau. Er zijn voor uitgaanders vele gezellige
cafe's, dancings en eetgelegenheden te vinden, onder andere rondom de N.H.
Catharinakerk op het centrale Simonsplein.
Historische gebouwen in Doetinchem
In Doetinchem zijn er slechts een paar historische gebouwen over. Uit
de Middeleeuwen zijn er alleen nog kasteel de Slangenburg, de Onze Lieve
Vrouwekerk, de St. Catharinakerk en het kasteeltje de Kelder, andere
gebouwen zijn verwoest door de grote stadsbrand in 1527. De Kemnade wordt
wel eens - o.a. door journalisten - bij Doetinchem gerekend maar ligt in
Wijnbergen in de gemeente Montferland. Het misverstand komt misschien
doordat er personen gewoond hebben die een rol hebben gespeeld in de
geschiedenis van Doetinchem, zoals Carel Hendrik Verhuell met echtgenote
Maria Johanna de Bruijn en de familie Misset (bekend als oprichters van de
Graafschapbode).
Uit de 16e eeuw zijn nog twee gebouwen over: het huis met de mooie gevel
aan de Hamburgerstraat, en het gebouw aan de Waterstraat waar heel
toepasselijk een antiekzaak in is gevestigd. Uit de 17e eeuw zijn alle
gebouwen vernietigd. Er zijn meerdere gebouwen uit de 18e eeuw, zoals het
stadsmuseum. Tot slot staat er in Doetinchem ook nog altijd het pand Villa
Bouchina, waar in de Tweede Wereldoorlog 9 joden de 'bescherming' genoten
van de Duitse bezetter. Daarnaast is er de villa Ruimzicht uit de 18e
eeuw.
In het stadscentrum zijn vrijwel geen gebouwen van voor de tweede
wereldoorog te vinden. Het gehele centrum, op twee gevels na, is
gebombardeerd. De Catharinakerk is na de oorlog herbouwd.
Winkelen in Doetinchem
Wereldberoemd is het warenhuis der warenhuizen: Tata Hulst!
Ook zit er een zeer goede snackbar aan de markt en voor verzekeringen moet
u echt bij Heilbron zijn!
Natuur
In de gemeente Doetinchem liggen verschillende natuurgebieden. In het
westen van de gemeente liggen de Kruisbergse bossen. In het oosten het
bosgebied, met het gelijknamige kasteel de Slangenburg. Verder zijn er ook
veel parken in de stad zelf, waar park Overstegen de grootste van is.
Geologie
Onder Doetinchem ligt oude zware rivierklei, dat er naartoe gevoerd is
door de Oude IJssel. Ook is de grond vermengt met een beetje licht zwavel.
Onder de laag rivierklei ligt waarschijnlijk zand.
Wateren
Ten zuiden van het centrum van Doetinchem stroomt een rivier: de Oude
IJssel. Er zijn 6 bruggen over de rivier: 3 voor autoverkeer (De
Energiebrug, de Europabrug en de Wijnbergsebrug), 1 voor treinen en 2 voor
fietsers. Daarnaast zijn er 2 beken: de Slingebeek en de Rode- of
Grotebeek.
Doetinchem is een echte sportstad. Met VBV De Graafschap heeft Doetinchem
zijn eigen betaalde voetbalclub binnen de gemeentegrenzen. Het stadion De
Vijverberg, dat gelegen is in het zuidoosten van de stad, vormt de
thuisbasis van de Superboeren. Daarnaast kent Doetinchem nog vier andere
voetbalverenigingen. Ook op het gebied van de zaalsporten heeft Doetinchem
veel te bieden. De dames van volleybalvereniging Orion werden in de jaren
tachtig nationaal kampioen en de heren spelen alweer enige jaren in de
eredivisie. Verder komt handbalvereniging de Gazellen uit in de op een na
hoogste landelijke klasse. Maar ook de zwemsport heeft in Doetinchem een
lange geschiedenis. In 1937 en 1949 werden in voormalig zwembad
Groenendaal de nationale zwemkampioenschappen gehouden. Het hoog
aangeschreven waterpolotoernooi om de prestigieuze Horthy-bokaal vond in
die jaren eveneens in Doetinchem plaats. Doch ook nu nog timmert de
zwemsport aan de weg. Zwemvereniging NDD boekt zowel op nationale als
Gelderse kampioenschappen de nodige successen. Daarnaast biedt Doetinchem
met onder meer hockeyclub DHC, rugbyclub Wild Rovers, atletiekvereniging
Argo, badmintonclub DBC, kortbalvereniging Olympus, gymnastiekvereniging
Ypsilon en IJsvereniging Doetinchem '96 een breed scala aan sportieve
activiteiten. In april/mei wordt er jaarlijks de avondvierdaagse
georganiseerd. En dan is er de Achterhoekse Wandelvierdaagse die vanuit
Doetinchem wordt gelopen.
[bewerk] Lokale media
Zie Stadsomroepen van Doetinchem voor het hoofdartikel over dit
onderwerp.
Doetinchem heeft een eigen televisie- en radio-omroep, te ontvangen in de
hele gemeente.
Prostitutie in Doetinchem
Doetinchem heeft een raamprostitutiegebied aan de Roerstraat. Sinds de
sluiting van het Arnhemse Spijkerkwartier in januari 2006 is zowel het
aanbod als de klandizie hier aanzienlijk gestegen.
Verkeer en Vervoer
Doetinchem is gelegen aan de A18. De drie afslagen zijn:
Doetinchem-west.
Doetinchem.
Doetinchem-oost.
Ook kent Doetinchem een parkeergarage voor betaald parkeren en een groot
betaald parkeerveld, iets buiten het centrum gelegen: 'De Varkensweide'.
Verder bezit het stadscentrum over diverse mogelijkheden voor betaald
parkeren. Sinds 1 juli 2006 is het hele gebied rond het centrum betaald
parkeren geworden.
Fiets
Met de fiets kan je in Doetinchem goed uit de voeten: er lopen
verschillende fietspaden naar de stad toe. En ook in de stad zelf, is het
zeer gemakkelijk om rond te fietsen. De oudste brug over de Oude IJssel is
zelfs enkele tientallen jaren geleden gerestaureerd en er een speciale
'fietsbrug' van gemaakt.
Openbaar vervoer
De Geldersche Tramweg-Maatschappij (GTM), gevestigd te Doetinchem, werd
opgericht op 2 maart 1881 en opende zijn eerste tramlijn Doetinchem –
Dieren op 27 juni 1881. Deze lijn werd aan beide kanten verlengd, zodat in
1903 de lijn Velp – Dieren – Doetinchem – Terborg – Gendringen –
Isselburg-Anholt bestond. Doetinchem was nu per stoomtram met de
buitenwereld verbonden. Vlak buiten de oude stad, voor de afgebroken
grutpoort werd een tramstation en onderhoudswerkplaats gebouwd. In 1907
werd de tramlijn Zutphen – Emmerik geopend. De laatste tram reed op 31
augustus 1957. Veel over de geschiedenis van het Gelders openbaar vervoer
is te vinden in het Openbaar Vervoer Museum aan de Stationsstraat 50 in
Doetinchem
Streekvervoer: Het streekvervoer wordt tegenwoordig verzorgd door het
Achterhoekse bedrijf Syntus, en bestrijkt ook grote delen van de stad
zelf.
Trein: Ook de treinen worden verzorgt door Syntus. Het station Doetinchem
ligt ten zuiden van het Doetinchemse centrum. Verder bestaat er nog een
tweede station, Station Doetinchem De Huet in de gelijknamige wijk De Huet.
Tot in de jaren '80 bestond er (toen station De Huet nog niet bestond) een
station aan de rand van de wijk De Hoop, in de richting van Wijnbergen,
genaamd Station Doetinchem West. Dit station lag pal naast de spoorbrug
over de Oude IJssel, en doet tegenwoordig dienst als kantoorpand.
Geboren in Doetinchem
Paul Bosvelt (26 maart 1970), Nederlands voetballer
Chris Bruil (20 december 1970), Nederlands badmintonner
Geert Dales (5 maart 1952), Nederlands politicus (VVD)
Glenn Loovens (22 september 1983), Nederlands voetballer
Jan Rietman (4 december 1952), Nederlands pianist en presentator
Desi Reijers (4 juni 1964), Nederlands zwemster
Thomas Rosenboom (8 januari 1956), Nederlands schrijver
Mieke Stemerdink Nederlands popzangeres
Pieter Frans Thomése (23 januari 1958), Nederlands schrijver
Carel Hendrik Verhuell (4 februari 1764 – 25 oktober 1845), Nederlands
vlootvoogd en politicus
Veelgemaakte spellingsfouten: Doutinchem Doetingem
Doutingem Dotinchem
bron: wikipedia
Bron foto: wikipedia
|
Bedrijfsreclame
hotel
auto
bouw
winkel
drukkerij
bloemen bezorgen
rijschool
makelaar
flats
hypotheek
notaris
woningen
keuken
hoveniers
reisburo
catering
restaurant
gasfitter
loodgieter
schilder
stratemaker
bruidsboetiek
bruidsmode
verhuizer
Provincie
Home
Provincie
Gelderland
Achterhoek
Betuwe
Veluwe
Aalten
Apeldoorn
Arnhem
Bennekom
Barneveld
Beuningen
Culemborg
Didam
Druten
Dieren
Doesburg
Doetinchem
Duiven
Eibergen
Ede
Eerbeek
Elst
Epe
Ermelo
Geldermalsen
Groesbeek
Harderwijk
Hattem
Heerde
Huissen
Lichtenvoorde
Lochem
Lunteren
Nijkerk
Nijmegen
Nunspeet
Oosterbeek
Ooij
Putten
Renkum
Terborg
Tiel
Ulft
Vaassen
Valburg
Velp
Wageningen
Westervoort
Winterswijk
Wijchen
Zaltbommel
Zevenaar
Zutphen
|