Arnhem (Zuid-Gelders: Ernem) is de hoofdstad van de Nederlandse provincie Gelderland. Arnhem ligt aan de rivier de Nederrijn. Arnhem heeft 142.092 inwoners (per 1 augustus 2006, bron: CBS) en is daarmee de tweede stad van de provincie Gelderland, na Nijmegen (ca. 160.000). Arnhem behoort tot de 15 grootste steden in Nederland. De gemeente Arnhem maakt deel uit van het kaderwetgebied KAN.



Dé brug van Arnhem

 

Geschiedenis
De stad kreeg in 1233 stadsrechten van graaf Otto II van Gelre, de graaf van Zutphen. De exacte tekst hiervan bevindt zich in het Duivelshuis dat nu deel uitmaakt van het gemeentehuis.
Arnhem is niet gebouwd op de oevers van de Rijn, maar op het hogergelegen gedeelte bij de Jansbeek. Arnhem ontstond op de plek waar de weg tussen Nijmegen en Utrecht/Zutphen zich splitste. Zeven sprengbeken voorzagen de stad van water, en pas toen de loop van de Rijn rond 1500 door de Arnhemmers verlegd werd kwam Arnhem aan de rivier te liggen. De stad groeide en had in de 15e eeuw zo'n 4000 inwoners; er kwamen een muur en torens om de stad te verdedigen.
In het jaar 1820 telde Arnhem nog 9000 inwoners; in 1859 was dit aantal gegroeid tot bijna 24.000. Vooral in de tweede helft van de 19e eeuw, toen er goede spoorwegverbindingen kwamen, werd het gebied rond Arnhem en Nijmegen erg populair onder de gegoede Hollandse burgerij en gepensioneerden die terugkeerden uit Nederlands-Indie. Deze mensen verhuisden vanuit het westen van het land naar het oosten, en maakten van Arnhem een stad met elitaire uitstraling. Arnhem werd in deze tijd ook wel het 'Haagje van het Oosten' genoemd. Uit deze tijd stamt bijvoorbeeld het concertgebouw Musis Sacrum. Toen de groei wat stagneerde werden er parken aangelegd om toeristen te trekken. Arnhem heeft nog steeds mooie parken: Sonsbeek in het centrum, Zijpendaal en Klarenbeek in het noorden, Angerenstein in het oosten en Mariëndaal in het westen. Samen met het vele andere groen heeft dat Arnhem de bijnaam Parkstad opgeleverd.
De stad is in de Tweede Wereldoorlog grotendeels verwoest. De Slag om Arnhem (september 1944) is de tragische geschiedenis van Poolse en Britse parachutisten die achter de Duitse linies werden gedropt om de Rijnbrug intact in handen te krijgen; hiervandaan komt de uitdrukking 'een brug te ver' die ook wel in het Duits vertaald wordt gebruikt. De Britse luitenant-kolonel John Frost wist de brug te veroveren, maar de versterking van Britse luchtlandingstroepen liep vast bij het Elisabethsgasthuis en het Amerikaanse leger hield halt in Elst, en de Slag om Arnhem werd verloren. De Duitsers waren doodsbang voor een herhaling, en op 24 september werden de 95 duizend inwoners van Arnhem gedwongen hun stad te verlaten. Op de hoek van de Apeldoornseweg en de Jansbuitensingel, tegenover bioscoop Rembrandt is hiervoor een kleine gedenkplaat aangebracht. De bezetters hebben vervolgens systematisch huizen leeggeroofd en de meubels naar verwoeste steden in Duitsland gestuurd. Toen de Arnhemmers na de oorlog terugkeerden, bleek de stad vernield en geplunderd te zijn. Veel gebouwen in het historisch stadscentrum, waaronder de Eusebiuskerk, lagen in puin. De slag om Arnhem wordt elk jaar uitgebreid herdacht bij het Airborneplein in de oprit van de brug.
De Rijnbrug is op 16 september 1978 omgedoopt in John Frost brug. Een plaquette en de schildering van de brug in de regimentskleuren van de Airbornedivisie herinneren aan de strijd.
Arnhem heeft na de oorlog met veel energie de stad opnieuw opgebouwd, en is nu een levend centrum van activiteit. Nieuwe wijken zoals Presikhaaf en Malburgen werden uit de grond gestampt. Aangezien deze woningen met beperkte middelen in korte tijd zijn gebouwd, zijn deze wijken aan een opknapbeurt toe. De stad breidt nog steeds uit op de zuidoever van de Rijn, momenteel wordt onder meer gewerkt aan realisatie van 6500 woningen in de nieuwbouwwijk Schuytgraaf, onderverdeeld in 25 buurten met een geheel eigen karakter, tussen het dorp Driel en de spoorlijn naar Elst en naar Nijmegen. Daarnaast vinden volop bouwwerkzaamheden plaats.
Arnhem heeft als enige stad in Nederland een trolleybus-systeem in het openbaar vervoer. Zie ook: Arnhemse trolleybus. Het Centraal Station wordt momenteel ingrijpend verbouwd in het kader van het project Arnhem Centraal.
 

Statistische gegevens
Aantal inwoners:142.201 (1-1-2006 bron: gemeente arnhem)
Oppervlakte:101,53 km²
Wateroppervlakte:2 km²
Burgemeester:Mw. P.C. Krikke
Wethouders:Rita Weeda (PvdA)
Sander van Bodegraven (PvdA)
Willem Hoeffnagel (PvdA)
Cees Jansen (CDA)
Barth van Eeten (GroenLinks)

 

Bedrijvigheid
In Arnhem is het provinciehuis van Gelderland gevestigd. Tevens is er de rechtbank van het arrondissement Arnhem. Daardoor is Arnhem van oudsher een ambtenarenstad.
In Arnhem is het Business Park Arnhem gelegen (het voormalig KEMA-terrein); een parkachtig bedrijventerrein. Het park biedt ruimte aan o.a. het hoofdkantoor van de KEMA, en het hoofdkantoor van de beheerder van energienetten TenneT. Ook Nuon heeft een vestiging binnen het Business Park.
Arnhem is de derde stad in Nederland die een World Trade Centre heeft. Dit WTC staat in het stationsgebied in de Rijntoren, het hoofdkantoor van adviesbureau Arcadis wordt ook hiernaartoe verplaatst. Ernaast staat de Parktoren, waarin het hoofdkantoor van Essent zit. Chemie-gigant AKZO Nobel is ook gevestigd in Arnhem, net zoals verzekeraar OHRA en het regionale hoofdkantoor van de Postbank. Arnhem is daarmee te kenmerken als een echte industrie- en dienstenstad.


Beroemde Voetbalclub
Vitesse (échte Ernummers zeggen Vitas) is de Arnhemse voetbalclub die op landelijk nivo meespeelt. Legandarisch is inmiddels de 4-2 overwinnimg op de gedoodverfde kampioen Ajax in December 2006. Vitesse speelt in het niet minder legendarische Gelredome stadion (ëchte Ernummers noemen het Rijnstate stadion, vrij vernoemd naar het nieuwe Rijnstate Ziekenhuis dat omwille van de Arnhemse Humor Gelredome-ziekenhuis wordt genoemd). Karel Albers was de hoofdrolspeler in de Gelredome-operette: Geld, macht, aanzien en veel steekpenningen en een stadion dat naar Goed Nederlands Gebruik te duur was om te exploiteren.
 

Uitgaansleven
Arnhem heeft een levendig uitgaansleven, met een sterk regionale uitstraling. Onder andere de Korenmarkt en de direchte omgeving is zeer bekend om de kroegen en discotheken. Tevens vindt men aan de Rijnkade ook de nodige horecagelegenheden. In het stadion van Arnhem, het Gelredome, vinden ook regelmatig grote feesten plaats zoals Qlimax in november.
 

Wijken van Arnhem
Angerenstein
Alteveer
Arnhemse Broek
Burgemeesterswijk
Centrum
Concertbuurt (In aanbouw)
Cranevelt
Eimersweide
Elden
Elderveld
Geitenkamp
Heijenoord
Hoogkamp
Klarendal (spreek uit: Klèredhàl)
Klingelbeek
Kronenburg
De Laar
Lombok
Malburgen Oost
Malburgen West
Molenbeke
Monnikenhuizen
Paasberg
Plattenburg
De Plantage
Presikhaaf
Rijkerswoerd
Schaarsbergen
Schuytgraaf
Sonsbeek
Spijkerkwartier
St.Marten
Stadseiland (In aanbouw)
Transvaalbuurt
Vogelwijk (Onder de Linden)
Vredenburg
Wellenstein


Musea en bezienswaardigheden
Burgers Zoo (Schelmseweg 85)
Nederlands Openluchtmuseum (Schelmseweg 89)
Nederlands Watermuseum (Zijpendaalseweg 26 – 28)
Museum voor Moderne Kunst Arnhem (Utrechtseweg 87)
Eusebiuskerk (Kerkplein 1)
Park Sonsbeek (Sonsbeeksingel, Zijpendaalseweg)
Park en Kasteel Zijpendaal (Zijpendaalseweg)
39 Historische kelders uit de XIIIe, XIVe en XVe eeuw (Rijnstraat)
Bronbeek (Velperweg 147)
Arnhems Oorlogsmuseum 40-45 (Kemperbergerweg 780)
Er is ook een Centrum Beeldende Kunst in Arnhem.
 

Bekende Arnhemmers
Marion Bloem, schrijfster
Hetty Blok, cabaretière, actrice en zangeres
Kristina Bozilovic, tv-presentatrice
Ted de Braak, televisiepresentator
Edmond Classen, acteur
Kiki Classen, actrice
Ien Dales, politicus (PvdA)
Johannes van Dodewaard, bisschop van Haarlem
Johnny van Doorn (pseudoniem: Johnny the Selfkicker), dichter
Jef Dorpmans, voetbalscheidsrechter
Maurits Cornelis Escher - graficus, kunstenaar.
Willibrord Frequin, journalist en televisiepresentator
Klaas Gubbels, schilder
Audrey Hepburn, actrice
Bennie Hofs, ex-voetballer
Nicky Hofs, voetballer
Antoon van Hooff, directeur van Burgers' Zoo
Arnold Jansen op de Haar, dichter, schrijver, columnist
Pierre Janssen, journalist, conservator en televisiepresentator
Theo Janssen, voetballer
Antonie Kamerling, acteur en zanger
Marga Klompé, de eerste vrouwelijke minister van Nederland
Peter Knegjens, sportverslaggever, presentator en reclamemaker
Hendrik Antoon Lorentz, wis- en natuurkundige
Victor Marijnen, oud-premier
Hanz Mirck, dichter, schrijver, boekverkoper, vertaler, muzikant
Cees van der Pluijm, dichter, schrijver, acteur, presentator, communicatietrainer
Emile Ratelband, ondernemer, goeroe
Willem van de Sande Bakhuyzen, regisseur
Annemiek Schrijver Journaliste / presentatrice
Mart Smeets, (sport)journalist, presentator en publicist
Mela Soesman, actrice
Mike Starink, televisiepresentator
Peter van Straaten, tekenaar, schrijver
Ad Verstijnen, beeldend kunstenaar
Rob Voerman, graficus en beeldhouwer
Linda Wagenmakers, actrice en zangeres
Hans van Zeeland, waterpolo-international en -coach
Koos van Zomeren, schrijver
 

Trivia
Loesje begon in Arnhem
Dichter Cees van der Pluijm is sinds winter 2005 bij de vereniging Vrienden van Sonsbeek aangesteld als 'Parkdichter' en schrijft vier keer per jaar een gedicht over het Sonsbeekpark dat wordt gepubliceerd in het Infobulletin.
Hotel Bosch was jarenlang het oudste kraakpand van Nederland.

Veelgemaakte spellingsfouten: Arnem, Ernhem.

bron: wikipedia
Bron foto: wikipedia

 

Bedrijfsreclame
hotel 
auto  
bouw
winkel  
drukkerij 
bloemen bezorgen  
rijschool  
makelaar  
flats   
hypotheek  
notaris  
woningen  
keuken  
hoveniers
reisburo   
catering   
restaurant   
gasfitter 
loodgieter   
schilder
stratemaker
bruidsboetiek  
bruidsmode
verhuizer
Provincie
Home
 

Provincie Gelderland 
Achterhoek
Betuwe
Veluwe

Aalten
Apeldoorn
Arnhem
Bennekom
Barneveld
Beuningen
Culemborg
Didam
Druten
Dieren
Doesburg
Doetinchem
Duiven
Eibergen
Ede
Eerbeek
Elst
Epe
Ermelo
Geldermalsen
Groesbeek
Harderwijk
Hattem
Heerde
Huissen
Lichtenvoorde
Lochem
Lunteren
Nijkerk
Nijmegen
Nunspeet
Oosterbeek
Ooij
Putten
Renkum
Terborg
Tiel
Ulft
Vaassen
Valburg
Velp
Wageningen
Westervoort
Winterswijk
Wijchen
Zaltbommel
Zevenaar
Zutphen