Apeldoorn (Nedersaksisch: Apeldoorne) is de grootste stad op de Veluwe in de Nederlandse provincie Gelderland. Apeldoorn is de hoofdplaats van de gemeente Apeldoorn. Het is de twaalfde stad van Nederland met 137.328 inwoners (per 1 januari 2006). Hoewel Apeldoorn tot de grotere plaatsen van Nederland behoort, heeft het nooit officieel stadsrechten gekregen.
Apeldoorn ontwikkelde zich pas in de laatste honderd jaar tot een van de grootste steden van het land. Het staat tegenwoordig bekend om haar stadsparken en haar groene karakter. Kenmerkend is de Apeldoornse huisjes-structuur, met veel monumentale en vrijstaande woningen en relatief weinig hoogbouw. Door de bouw van de nieuwbouwwijken Zonnehoeve en Zuidbroek, zal het inwoneraantal in de komende jaren stijgen naar ongeveer 170.000 inwoners.



Paleis het Loo

 

Geschiedenis
De geschiedenis van Apeldoorn begint ongeveer in 792, toen het als "villa ut marca Appoldro" werd genoemd in een schenkingsacte. In die tijd was het nog niet meer dan een paar huizen. Aan het eind van de 16e eeuw kwam de productie van papier op gang en groeide Apeldoorn snel. Aan de Grift (een beekje dat tegenwoordig ook weer door het centrum kabbelt) werden de eerste papiermolens neergezet. Tot aan 1800 was deze industrie erg belangrijk voor Apeldoorn, waarna hij van betekenis afnam en zowat verdween, op enkele grote papierfabrieken na. Andere molens werden wasserijen.
Zeer belangrijk voor de groei van Apeldoorn was dat de familie van Oranje zich er vestigde. In 1684 kocht Stadhouder Willem III huis Het Loo, omdat het centraal in een groot jachtgebied lag. In vervolg op andere paleizen, en met name die van Versailles, wilde hij echter ook in Apeldoorn een paleis van formaat en de fonteinen moesten ook hoger spuiten dan die van Versailles, wat ook gelukt is. Ook Koningin Wilhelmina heeft nog gewoond op Paleis het Loo.
In 1869 was het Apeldoorns kanaal klaar, waardoor schepen ook Apeldoorn konden bereiken en Apeldoorn had dus, net als naburige Hanzesteden Deventer en Zutphen, een eigen haven.
Vervolgens werd Apeldoorn in 1876 aangesloten op het landelijk spoorwegnet en had het ook een spoorwegstation met koninklijke wachtruimte. Dit alles zorgde voor toenemende bedrijvigheid in de regio. In deze periode ontwikkelde Apeldoorn zich steeds meer van dorp naar stad, in 1940 had Apeldoorn 74.447 inwoners, iets minder dan de helft van wat het nu is.
In de jaren zestig vestigden zich de rijksdiensten in Apeldoorn en daarmee ook vele andere bedrijven. Het aantal inwoners groeide weer snel, hele nieuwbouwwijken moesten uit de grond worden gestampt. Zo zijn in de jaren '60 en '70 van de vorige eeuw de wijken De Maten (30.000 inwoners) en Zevenhuizen (17.000 inwoners) gebouwd. Zevenhuizen bezit de eerste echte hoogbouwwoningen van Apeldoorn.
 

Bezienswaardigheden
Tegenwoordig is Apeldoorn vooral bekend door de reclames van Centraal Beheer ("even Apeldoorn bellen") en door attracties als de Apenheul, Koningin Julianatoren en Paleis het Loo (tegenwoordig een museum). Verder is Apeldoorn het stedelijk middelpunt van Nederlands grootste aaneengesloten bos- en natuurgebied, de Veluwe.
De Parkenbuurt, ten noorden van het centrum, is de mooiste wijk van Apeldoorn. Hier staan veel oude herenhuizen, soms rijk versierd met ornamenten. Er is in deze wijk zelfs voor Apeldoornse begrippen veel groen. In 2005 is de wijk rijksbeschermd stadsgezicht geworden.
Het centrum van Apeldoorn is een mix van oud en nieuw. In het centrum is de oude dorpskern goed te herkennen. Er staan vrij veel monumentale panden, maar de oude winkelpanden zijn vaak, in elk geval op de begane grond, ingrijpend gemoderniseerd, waardoor ze veel van hun karakter verloren hebben. 'De stad', de gebruikelijke benaming voor het centrum, heeft vooral een modern, volgens de critici saai, uiterlijk. In het centrum zijn er veel winkelmogelijkheden, vooral geconcentreerd langs de Hoofdstraat, de langste winkelstraat van Nederland, en het overdekte winkelcentrum De Oranjerie. Nadeel is dat verreweg de meeste winkels filialen zijn van de landelijke grote ketens en dat er maar weinig speciaalzaken zijn die het centrum iets eigens kunnen geven. De gemeente Apeldoorn heeft echter plannen gemaakt om de binnenstad de komende jaren aantrekkelijker te maken, zodat deze zich op den duur kan meten met de binnensteden van in grootte vergelijkbare steden als Arnhem en Nijmegen.
Ook is in de binnenstad van Apeldoorn in het kader "herleef de beek" een oude beek, de Grift, weer bovengronds gehaald. Deze beek maakte deel uit van de vele sprengen die Apeldoorn en omgeving rijk is. Deze sprengen zijn echter grotendeels onder de grond verplaatst, maar worden nu dus weer "heropend".
De stad bezit naast paleis Het Loo nog een aantal musea. In het CODA (Cultuur Onder Dak Apeldoorn) aan de Vosselmanstraat zijn naast de centrale bibliotheek, het Apeldoorns Museum en het Van Reekum Museum gevestigd. Het Nederlands Politie Museum is tijdelijk aan het Apeldoorns Kanaal gevestigd.
De schouwburg Orpheus is in november 2004 heropend en is nu een van de vijf grootste schouwburgen van Nederland. De grootste zaal is te gebruiken als concertzaal én theaterzaal en qua akoestiek concurreert deze zaal met het Concertgebouw te Amsterdam. In Nederland is dit de eerste zaal waar theaterproducties en concerten allebei perfect kunnen worden uitgevoerd.
 

Bereikbaarheid
Apeldoorn is per snelweg bereikbaar via de rijkswegen A1 en A50. Op de A50 tussen Arnhem en Apeldoorn en het A1-traject tussen Apeldoorn en Deventer-Oost zijn medio 2006 spits- respectievelijk plusstroken in gebruik genomen. Door minister Peijs van verkeer en waterstaat zijn deze spitsstroken geopend.
Apeldoorn is ook per trein bereikbaar. Tussen station Amersfoort en station Deventer stopt de intercity tweemaal per uur op station Apeldoorn. Hierdoor kent Apeldoorn een snelle en directe verbinding met Amsterdam, Rotterdam, Schiphol, Den Haag, Utrecht en Enschede. Tussen station Zutphen en station Apeldoorn rijdt een stoptrein.
Sinds de nieuwe dienstregeling van de NS is ingevoerd (op 10 december 2006), stoppen ook de internationale treinen op station Apeldoorn. Hierdoor heeft Apeldoorn een rechtstreekse verbinding met Rheine, Osnabrück, Hannover, Wolfsburg en Berlijn. Ook rijden per deze datum stoptreinen richting Deventer en Almelo, die op de nieuwe stations Apeldoorn-Osseveld en Twello stoppen. Eveneens per deze datum is het Station Apeldoorn De Maten, gelegen aan de lijn Apeldoorn - Zutphen, in gebruik genomen. Hierdoor beschikt Apeldoorn nu over drie spoorwegstations.
In Apeldoorn zelf zorgt een ringweg voor een goede en snelle bereikbaarheid van de wijken van de stad. Ook kent Apeldoorn een zeer fijnmazig netwerk van fietspaden.
De verschillende wijken van de stad zijn bovendien verbonden door elf stadsbuslijnen. Deze stadsbussen rijden om het kwartier en sluiten altijd op elkaar aan. Bovendien kost een retourtje met de stadsbus in Apeldoorn slechts 1 euro. Hierdoor is het gebruik van de stadsbus in Apeldoorn de laatste jaren sterk toegenomen.
 

Topsport in Apeldoorn
In Apeldoorn zijn er 3 verenigingen die op hoog niveau in Nederland spelen, 2 volleybalclubs en 1 voetbalclub.
 

Volleybal
Het damesteam van Dros/Alterno speelt in de eredivisie.
Het herenteam van Piet Zoomers/Dynamo speelt in de eredivisie.
Voetbal
AGOVV Apeldoorn behoort sinds seizoen 2003/2004 weer tot de betaalde voetbalclubs en speelt in de eerste divisie. AGOVV wil in de toekomst een nieuw stadion bouwen in de Zuid-West poort van Apeldoorn. Het stadion zal een capaciteit van ongeveer 8000 toeschouwers krijgen.
 

Toekomst
In mei 2006 is aan de oostkant van Apeldoorn begonnen met de bouw van een Omnisportcentrum ,dat de A-locatie van de Koninklijk Nederlandse Atletiek Unie wordt en de thuishaven van Piet Zoomers/Dynamo, die daar eredivisie volleybal gaat spelen. Ook komt er een groot winkelcentrum van ruim 12.000m².
Het gebied rondom het Centraal Station krijgt in 2006 een facelift. Het station zelf blijft staan, zij het in gerenoveerde vorm. Wederom heeft een deel van de rijksdienst zich in Apeldoorn gevestigd, ditmaal in het stationsgebied.
In de buurt van het gebied van het Centraal Station wordt nu gewerkt aan het nieuwe gebouw van het ROC Aventus. Nu bezit het ROC nog over 23 verschillende locaties verspreid over de Stedendriehoek (Apeldoorn, Deventer en Zutphen) maar straks moet dat één groot gebouw worden waar ruim 20.000 leerlingen les kunnen krijgen.
Verder zal er nieuwe wijk genaamd Zuidbroek gaan worden gerealiseerd in het noorden van de stad.
 

Bekende Apeldoorners
Koninklijke Familie
Koning Willem III
Prinses Wilhelmina
Prinses Margriet
Prof. mr. Pieter van Vollenhoven
[bewerk] Overige bekende Apeldoorners
Leon van Bon, wielrenner
Arie Boomsma, model, presentator
Peter Bosz, voetballer en voetbaltrainer
Joop Braakhekke, televisiekok
Stephan Brenninkmeijer, filmregisseur
Rosa Bromet, schrijfster
Nienke Disco, belspelpresentatrice, radio DJ
A. den Doolaard, schrijver
Piet de Jong, premier
Jan Kromkamp, voetballer
Medy van der Laan, staatssecretaris
Gert-jan Liefers, Atleet
Wilhelm Röntgen, natuurkundige
Kees Schilperoort, presentator
Ans Schut, schaatsster
Henny Stoel, nieuwslezeres
Edward Sturing, voetballer en voetbaltrainer
Ronnie Tober, zanger
Jeroen Trommel, volleyballer
Theun de Vries, schrijver
Ugur Yildirim, voetballer
Demy de Zeeuw, Voetballer
Roeland van Zeijst, radiopresentator
Wim Zomer, acteur
Silvester Zwaneveld, cabaretier
 

Landelijk bekende Apeldoornse bedrijven/werkgevers
Belastingdienst
Monuta Uitvaartverzorging en verzekering
Centraal Beheer Achmea
HITT verkeersbegeleiding
Kadaster
Nederlandse Politieacademie
Remeha CV-ketels
Sandd Postbedrijf
TNO
Vitens Waterleidingbedrijf
Wegener uitgeverij

Veelgemaakte spellingsfouten: Appeldoorn Apeldorn Appeldorn Aperdoowrn.

bron: wikipedia
Bron foto: wikipedia

 

Bedrijfsreclame
hotel 
auto  
bouw
winkel  
drukkerij 
bloemen bezorgen  
rijschool  
makelaar  
flats   
hypotheek  
notaris  
woningen  
keuken  
hoveniers
reisburo   
catering   
restaurant   
gasfitter 
loodgieter   
schilder
stratemaker
bruidsboetiek  
bruidsmode
verhuizer
Provincie
Home
 

Provincie Gelderland 
Achterhoek
Betuwe
Veluwe

Aalten
Apeldoorn
Arnhem
Bennekom
Barneveld
Beuningen
Culemborg
Didam
Druten
Dieren
Doesburg
Doetinchem
Duiven
Eibergen
Ede
Eerbeek
Elst
Epe
Ermelo
Geldermalsen
Groesbeek
Harderwijk
Hattem
Heerde
Huissen
Lichtenvoorde
Lochem
Lunteren
Nijkerk
Nijmegen
Nunspeet
Oosterbeek
Ooij
Putten
Renkum
Terborg
Tiel
Ulft
Vaassen
Valburg
Velp
Wageningen
Westervoort
Winterswijk
Wijchen
Zaltbommel
Zevenaar
Zutphen