Veenendaal (in plaatselijk dialect: 't Vèèn) is een plaats en gemeente in de Nederlandse provincie Utrecht, gelegen aan de Utrechtse Heuvelrug en de Gelderse Vallei. De gemeente telt 61.688 inwoners (1 augustus 2006, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 19,81 km² (waarvan 2,30 km² water).


Geschiedenis
Vanwege een slechte waterafvoer trad er tijdens het Weichselien veenvorming op in de gebieden van de Gelderse Vallei ten noorden van Rhenen. Vanaf circa 1430 werd dat veen ontgonnen, om dit proces te versoepelen werd aan het eind van de 15e eeuw voor de afvoer van turf de Bisschop Davidsgrift aangelegd. De veengebieden lagen zowel in gebieden van Gelderland als het huidige Utrecht. Vanwege oorlogen tussen Stichtse en Gelderse hertogdommen verzande de Grift, maar het vervenen werd in 1545 weer hervat nadat Karel V ook de Gelderse hertogdommen in zijn bezit kreeg.
In 1546 is Veenendaal ontstaan op een van de dekzandruggen die boven het veen uitstaken. Rond die tijd kreeg de Grift ook een aantal zijtakken, waarlangs ook bebouwing verrees. Zo werd Veenendaal een brinkdorp met lintbebouwing, maar nog verdeeld over twee provincies. Er was sprake van een Utrechts ('Stichts') Veenendaal en Gelders Veenendaal. Stichts Veenendaal viel onder de gemeenten Rhenen en Renswoude, Gelders Veenendaal onder Ede. In 1795 grepen enkele Veense burgers de inval van de Franse legers aan om een eigen gemeente op te richten, los van Rhenen en Ede. Uiteindelijk wordt alleen Stichts Veenendaal zelfstandig, met op dat moment ruim 1.900 inwoners.
Toen het veen op raakte bleven er lage natte gebieden over die alleen geschikt waren voor veeteelt. De wolindustrie dankt hier zijn oorsprong aan. Samen met de sigarenindustrie was de textielindustrie tot in de eerste helft van de 20e eeuw bepalend voor Veenendaal. Daar is tegenwoordig weinig meer van over, omdat de industrieën zijn verdrongen naar lagelonenlanden en vrijwel alle bestaande fabrieken uit die tijd zijn gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Van het waterrijke verleden is ook weinig terug te vinden in het centrum. De Grift en al haar zijtakken zijn gedempt vanwege vervuiling en wegenbouw, wat nog rest zijn opvallend brede straatprofielen. Het in 1866 gegraven Omleidingskanaal bestaat echter nog wel, welke buiten het centrum weer op de originele loop van de Grift aansluit.
Door velen wordt Veenendaal als stad gezien en ook zo aangeduid. Wat men echter vergeet is dat Veenendaal geen stadsrechten heeft. Dit is toe te schrijven aan het feit dat de plaats pas in de tweede helft van de 20e eeuw uitgroeide tot het formaat van een kleine stad. Pas in 1960 voegde Gelders Veenendaal zich door een grenscorrectie bij Stichts Veenendaal, hierdoor ontstond een gemeente met een oppervlakte van bijna achttien vierkante kilometers en (toen nog) ruim 23.000 inwoners. Hierna is Veenendaal in veertig jaar tijd uitgegroeid tot het inwoneraantal van meer dan 60.000 mensen. In 1997 was Veenendaal de Groenste Stad van Europa en in 2004 de groenste stad van Nederland.
Veenendaal is het winkelhart (met winkelcentra als de Ellekoot, de Passage, De Corridor en de Scheepjeshof) van de streek en dit wordt tussen 2005 en 2007 uitgebreid door een grote vernieuwing in het centrum. De oude HOLLANDIA-wolfabriek, die nog steeds iets van de oude grandeur liet zien zoals die vroeger in Veenendaal gevonden werd, en de Ekeris Meubelboulevard, die verplaatst is naar de rand van Veenendaal, worden grotendeels gesloopt.
In de afgelopen vijftien jaar is aan de Markt in Veenendaal ook het horeca-aanbod substantieel toegenomen. Ook de kwaliteit van de lagere en middelbare scholen is erg verbeterd, er zijn meer evenementen, en er is een jongerenadviesorgaan opgericht, de Veense Jongerenraad. Veenendaal wordt dan ook een steeds meer een jongerenstad.
[bewerk] Verkeer en vervoer
Door de centrale ligging in Nederland, aan de A12 is de stad een aantrekkelijke vestigingsplaats voor bedrijven. Veenendaal heeft drie spoorwegstations, het oudste De Klomp ligt aan de Rhijnspoorweg. Station West en Centrum liggen aan een aftakking daarvan; de Veenendaallijn, die in 1981 heropend is. Tevens zijn er busverbindingen met Amersfoort, Ede, Wageningen en een aantal dorpen van de Utrechtse Heuvelrug. Binnen de stad is de fiets de meest logische vervoerskeus, Veenendaal was in 2000 de Fietsstad van Nederland in en daarvoor genomineerd in 2002.





Zicht op Veenendaal vanaf het Prins Willem Alexander park



Wijken
Veenendaal bestaat uit een aantal wijken, die in verschillende perioden gebouwd zijn en waar dus ook een andere stedenbouwkundige visie aan grondslag ligt. Tot de Tweede Wereldoorlog bleef de bebouwing beperkt tot de historische linten en wat losse straten die daar op aansloten. Hierna kregen de uitbreidingen een meer planmatig karakter gezien de woningnood die vanaf dat moment in Nederland heerste. De volgende wijken worden onderscheden:

Centrum (plaatselijk taalgebruik: 't Dorp)
De Pol
Molenbrug
Franse Gat (jaren '50)
't Hoorntje (begin jaren '60)
De Engelenburg (midden jaren '60)
Salamander (midden jaren '60)
Dragonder (jaren '70)
West (eind jaren '70 tot begin jaren '90)
De Gelderse Blom (midden jaren '90)
Petenbos (midden jaren '80 en eind jaren '90)
Dragonder-oost (midden jaren '00)

bron: wikipedia
Bron foto: wikipedia

Bedrijfsreclame
hotel 
auto  
bouw
winkel  
drukkerij 
bloemen bezorgen  
rijschool  
makelaar  
flats   
hypotheek  
notaris  
woningen  
keuken  
hoveniers
reisburo   
catering   
restaurant   
gasfitter 
loodgieter   
schilder
stratemaker
bruidsboetiek  
bruidsmode
verhuizer
 

Provincie Utrecht
Amersfoort
Baarn
De Bilt
Bilthoven
Bunschoten
Doorn
Driebergen
Houten
Leusden
Maarssen
Mijdrecht
Nieuwegein
Rhenen
Rijsenburg
Soest
Scherpenzeel
Spakenburg
Utrecht
Veenendaal
Woerden
Woudenberg
Wijk bij Duurstede
IJsselstein
Zeist