MIDDELBURG
Middelburg is de hoofdstad van de
Nederlandse provincie Zeeland en ligt in de regio Walcheren. De gemeente
telde volgens cijfers van het CBS per 1 juli 2006 47.168 inwoners en heeft
een oppervlakte van 49 km² (CBS, 1997). Behalve de stad Middelburg omvat
de gemeente ook de kernen Nieuw- en Sint Joosland, Arnemuiden,
Kleverskerke, Sint Laurens en Brigdamme. Middelburg ligt aan de A58 en aan
de spoorlijn Vlissingen-Roosendaal. De stad wordt doorsneden door het
Kanaal door Walcheren.
Middelburg
Geschiedenis
Middelburg is al voor het midden van de 9e eeuw ontstaan, want bij
archeologische opgravingen van na de verwoesting van 1940 (zie onder),
zijn gebruiksvoorwerpen uit die periode gevonden. Rond die tijd bevond
zich er een burcht, die of als verdediging tegen de Vikingen bedoeld was,
of juist gebouwd werd door de Viking-koning Harald zelf, die in 841 van
keizer Lotharius Walcheren in leen kreeg.
Rond 1125 werd een abdij gesticht. Deze omvatte onder meer twee kerken, de
14e eeuwse Koorkerk en de 15e eeuwse Nieuwe Kerk. Vermoedelijk ligt graaf
Willem II, de vader van Floris V, in de Koorkerk begraven. In 1217 kreeg
Middelburg stadsrechten van graaf Willem I van Holland en van gravin
Johanna van Vlaanderen.
Aanvankelijk was de ten oosten van de stad gelegen zeearm het Sloe nog
bevaarbaar. Hierdoor kon Middelburg een welvarende handelsstad worden, de
belangrijkste van de Republiek na Amsterdam. Zowel de VOC als de WIC
hadden er een zogeheten "Kamer". Veel Engelse en Franse schepen deden de
Middelburgse haven aan. De namen van straten en oude huizen verwijzen vaak
naar het buitenland.
In tegenstelling tot veel andere Zeeuwse plaatsen koos Middelburg na de
inname van Den Briel in 1572 voor de kant van de Spanjaarden, maar na een
lang beleg moest het zich in 1574 bij de Prins aansluiten.
De positie van Middelburg werd ondergraven door de
Vierde Engelse Oorlog van 1780-1784 en de kort daarop volgende bezetting
door het Frankrijk van Napoleon. Een ander probleem was dat het Sloe
steeds meer verzandde, waardoor de Middelburgse haven slechter bereikbaar
werd. Eind 19e eeuw werd in het natuurgebied Oranjezon een waterwinkanaal
gegraven voor Middelburg.
In de Tweede Wereldoorlog heeft Middelburg, en
Walcheren als geheel, zeer te lijden gehad. De binnenstad raakte zwaar
beschadigd door de gevolgen van het Duitse bombardement op 17 mei 1940.
Een groot deel van de binnenstad werd - vooral door de brand die het
bombardement veroorzaakte - zwaar getroffen. Enkele historische gebouwen,
waaronder het Stadhuis en de Abdijcomplex, werden voor een groot deel
verwoest. Nog in de oorlog begon Middelburg met de herbouw van de stad,
waarbij een deel van het oude stratenpatroon werd gewijzigd. In oktober
1944 kwam een deel van Middelburg, behalve de binnenstad, onder water
staan als gevolg van de inundatie van Walcheren door de geallieerden.
Tijdens de daarop volgende gevechten op 4 en 5 november 1944 werd
Middelburg nogmaals zwaar beschoten. Op 6 november werd Middelburg
bevrijd.
Architectuur en monumenten
De Koorkerk heeft een 89 meter hoge toren, die de Lange Jan genoemd
wordt en voor velen het symbool van Middelburg is. In de Nieuwe Kerk
bevindt zich het marmeren graf van de Zeeuwse zeehelden Cornelis en Johan
Evertsen. In de nabijheid van de Abdij staat de 15e eeuwse Munttoren. Het
Abdijcomplex huisvest nu onder meer het Provinciehuis en het Zeeuws
Museum.
De oudste delen van het, tegenwoordig als universiteitsgebouw in gebruik,
laatgotische Stadhuis aan de Markt dateren uit 1458. Acht leden van de
Zuid-Nederlandse architectenfamilie Keldermans werkten hieraan mee. In de
gevel bevinden zich beelden van de graven en gravinnen die over Zeeland
geregeerd hebben. Naast het Stadhuis en de Abdij zijn enkele andere
bekende monumentenpanden de St. Jorisdoelen, het Van de Perrehuis en Huize
's-Hertogenbosch.
Ondanks de gevolgen van de oorlog en de sloop van veel oude panden in de
jaren vijftig en zestig, is Middelburg met ruim 1200 rijks- en
gemeentelijke monumenten thans de vijfde monumentenstad van Nederland. Aan
het begin van de jaren zeventig kreeg de restauratie van monumenten een
impuls. In het internationale monumentenjaar 1975 werd Middelburg
uitgeroepen als één van de voorbeeldsteden.
Heden
Het stationsgebied langs het Kanaal door Walcheren heeft sinds 2000
een gedaanteverwisseling ondergaan. Er werd een nieuw busstation aangelegd
en in 2004 openden hier het nieuwe Stadskantoor en het kantoor van
Waterschap Zeeuwse Eilanden hun deuren, in 2005 gevolgd door het kantoor
van de Directie Zeeland van Rijkswaterstaat.
Eind 2004 en begin 2005 kwam Middelburg in het nieuws door problemen met
de bouwput voor een nieuwe schouwburg annex bioscoop ("A-Theater") met
parkeergarage in het centrum. De damwand van de bouwput bleek te lekken
waardoor grondwater werd onttrokken aan de omgeving en huizen verzakten.
Om ongelukken te voorkomen werd de bouwput op 3 maart 2005 onder water
gezet. Sindsdien wordt naar een oplossing gezocht.
De gemeente Middelburg wil de komende jaren zo'n 400
woningen per jaar bouwen, met name in de nieuwbouwwijken Veersepoort (950
woningen), Mortiere (1200 woningen) en Erasmuswijk-Zuid (300 woningen) en
uitbreidingen in Sint Laurens (160 woningen), alsmede op het voormalige
Arduin-terrein. Ook word er gebouwd in de bestaande stad zoals Park
Veldzigt met kantoren en woningen. Op de huidige locatie van Miniatuur
Walcheren willen de buurtbewoners een park, de gemeente denkt ook aan
woningen of een theater.
In de wijk Mortiere wordt ook het amusementspark ZEP
gerealiseerd, met een mega-disco, het themacentrum Voetbal Experience en
het te verplaatsen Miniatuur Walcheren. Er is al een bedrijventerrein en
er komt een Regionaal opleidingscentrum (ROC). Ten zuiden hiervan bevindt
zich een woonboulevard in ontwikkeling. Aan de zuid-westzijde van
Middelburg worden naast de brandweerkazerne van het Stadsgewest
Vlissingen-Middelburg, een moskee en een nieuw gebouw van het Leger des
Heils gebouwd.
Middelburg bestaat uit vijftien wijken en drie dorpen.
Klarenbeek en Veersepoort
Klarenbeek
Veersepoort
Zuid
Magistraatwijk/Veldzigt
Reijershove
Dauwendaele/Mortiere
't Zand/Breewijk
Stromenwijk
Binnenstad
Sint Laurens
Nieuw Middelburg
Griffioen
Nieuw- en Sint Joosland
Arnemuiden
Arnemuiden
Kleverskerke
Bezienswaardigheden
Stadhuis
Abdij met de Koorkerk met de Lange Jan en de Nieuwe Kerk
In het noorden van het stadscentrum ligt het Miniatuur Walcheren, een park
dat met Madurodam vergelijkbaar is en waar markante Walcherse gebouwen op
een schaal van 1:20 zijn nagebouwd.
Wellicht binnenkort: Voetbal Experience op het amusementspark ZEP in de
wijk Mortiere
Oostkerk
Lange Jan en Nieuwe Kerk
Huizen langs de Rouaansekaai
Justitiële instellingen
Middelburg heeft een arrondissementsrechtbank, een kantongerecht en
een penitentiaire inrichting.
Cultuur
Enkele culturele instellingen in Middelburg zijn:
Zeeuws Museum
Zeeuws Archief
Zeeuwse Bibliotheek
Centrum Beeldende Kunst
Onderwijs
Naast vele instellingen op het gebied van lager, middelbaar en
beroepsonderwijs, kreeg Middelburg in 2004 een vorm van universitair
onderwijs. In dat jaar werd Roosevelt Academy gesticht die is gezeteld in
het oude stadhuis van de stad. De Roosevelt Academy is opgezet als een
Liberal Arts & Sciences University College van de Universiteit Utrecht in
samenwerking met de Hogeschool Zeeland. Deze kleine dependance van de
Universiteit Utrecht biedt internationaal georiënteerde academische
bachelorstudies voor 600 studenten op het gebied van de
kunstwetenschappen, geschiedenis, taalwetenschappen en sociale
wetenschappen. Koningin Beatrix openende de academie in september 2004.
Daarnaast is sinds 1986 in Middelburg het Roosevelt Study Center
gevestigd, een gespecialiseerd onderzoeksinstituut op het gebied van de
Amerikanistiek.
Vervoer
Middelburg is per auto, bus en trein bereikbaar. Het Station
Middelburg wordt éénmaal per uur per richting aangedaan door de stoptrein
Vlissingen-Roosendaal en de intercity Vlissingen-Amsterdam Centraal.
Middelburg is tevens het regionale knooppunt voor zo'n twaalf busdiensten
op Walcheren, waaronder twee buslijnen die het station niet aan doen.
Bekende Middelburgers
Balthasar van der Ast (1593 of 1594), schilder van bloemstillevens
(overleden 1657)
Isaac Beeckman (10 december 1588), filosoof (overleden 1637)
Karel Frederiks, secretaris-generaal binnenlandse zaken onder de
bezetting;
Volkert van der Graaf (9 juli 1969), milieuactivist; moordenaar van
publicist/columnist en politicus Pim Fortuyn
Hendrik Jacob van der Heim (19 januari 1824), politicus (overleden 1890)
Zacharias Janssen (1588), de waarschijnlijke uitvinder van de telescoop
(overleden 1631)
Hans Laroes, journalist;
Carolyn Lilipaly (22 juli 1969), televisiepresentator;
Piet Meertens, taalkundige en volkskundige;
Jacob Roggeveen (1659-1728), ontdekkingsreiziger
Alfred van Sprang (1917-1960), journalist
Pieter Lodewijk Tak, journalist en socialist;
Adriaen Valerius (ca. 1575), schrijver van liederen en gezangen
Henriëtte van der Mey, journalist en feminist;
Floor Wibaut jr. (31 mei 1887), oogarts en politicus (overleden 1974)
Veelgemaakte spellingsfouten: Midelburg Midelburgh
Middelburgh Middelburch Midelburgh Midelbuch Middel-burg Middelbrug
bron: wikipedia
Bron foto: wikipedia
|