|
|
MAASTRICHT
Maastricht (Maastrichts: Mestreech)
is de hoofdstad van de Nederlandse provincie Limburg. Zij telt iets minder
dan 120.000 inwoners. Maastricht is gelegen in het zuiden van Limburg, aan
weerszijden van de rivier de Maas.
De stad heeft een lange geschiedenis, die teruggaat tot eeuwen voor de
Romeinse tijd, oftewel het begin van de huidige jaartelling. Dit
weerspiegelt zich in het historische stadscentrum, waarvan verschillende
Romaanse en andere stijlkerken met daaraan gelegen pleinen deel uitmaken.
Het bekendste van die pleinen is wel het Vrijthof, gelegen nabij de
Servaaskerk, die vernoemd is naar de Heilige Servatius, de patroonheilige
van het overwegend katholieke Maastricht. Tegenwoordig heeft Maastricht
vooral het imago van een bourgondische stad, waar het goed winkelen en
recreëren is. Er komen dan ook veel toeristen. Door de universiteit en
hogeschool (inclusief conservatorium, toneelschool en kunstacademie) is
het echter ook een studentenstad.
Maastricht
Maastricht, evenals Nijmegen een van de twee steden die zich de oudste
stad van Nederland noemen, was al meer dan 500 jaar voor het begin van de
huidige jaartelling een Keltische nederzetting bij een doorwaadbare plaats
in de Maas. Het was dan ook meer dan 500 jaar later, eer het Romeinse Rijk
zich tot zover uitstrekte, met bewoning door deze Zuid-Europeanen als
gevolg.
De Latijnse naam van Maastricht, Mosa Trajectum (of Trajectum ad Mosam),
betekent doorwaadbare plaats in de Maas. In eerste instantie bestond deze
nederzetting uit twee delen, aan elke kant van de Maas een; (het huidige
centrum op de westoever en het huidige Wyck op de oostoever). Nadat de
Romeinen een brug bouwden, die deze twee delen verbond, hoefde de rivier
niet meer doorwaad te worden. Deze aanvankelijke brug bevond zich
tegenover de huidige Eksterstraat. Nadat zij was ingestort, is ze in de
13e eeuw vervangen door de Sint Servaasbrug.
In 1204 kreeg Maastricht haar Middeleeuwse stadsrechten. In de loop van de
Middeleeuwen kwam het onder twee heersers: de Hertog van Brabant en de
Prins-Bisschop van Luik. Deze Tweeherigheid van Maastricht zou blijven
bestaan tot de Franse verovering in 1794.
In 1579 werd Maastricht, dat na de Pacificatie van Gent de kant van de
opstand had gekozen, door het Spaanse leger van de hertog van Parma
veroverd. Het Beleg van Maastricht en de uiteindelijke verovering gingen
gepaard met een geweldig bloedbad, waarbij ongeveer een kwart van de 8000
inwoners het leven verloor.
Op zijn veldtocht langs de Maas veroverde stadhouder Frederik Hendrik in
1632 Venlo, Roermond en Maastricht. De Spanjaarden zouden Venlo en
Roermond enkele jaren later heroveren, maar Maastricht zou tot 1794 een
buitenpost van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden blijven.
In 1673 werd Maastricht belegerd, gebombardeerd en veroverd door het
Frankrijk van de Zonnekoning Lodewijk XIV.
Bij de vrede van Nijmegen in 1678 keerde Maastricht weer terug onder
Nederlands gezag. Tussen 1632 en 1794 maakte Maastricht deel uit van "Staats-Limburg",
een der Generaliteitslanden.
In 1794 viel Maastricht weer in Franse handen. Het werd toen ingelijfd
door de Franse Republiek. Een gebied, ongeveer overeenkomende met de
huidige provincies Nederlands en Belgisch Limburg, werd het Franse
departement Nedermaas, met Maastricht als hoofdstad. Deze toestand duurde
tot 1814.
Na de Belgische opstand van 1830 bleef Maastricht als enige Limburgse
plaats onder Nederlandse controle. Dit kwam door de garnizoenscommandant
kolonel Dibbets, die de teugels strak in handen hield. Bij het Verdrag van
Londen van 1832 werd België gedwongen oostelijk Limburg af te staan aan
Nederland. Omdat Nederland dit verdrag pas in 1839 ondertekende, bleef
Maastricht van 1830 tot 1839 geïsoleerd.
Ten tijde van de Belgische opstand was Maastricht samen met Brussel de
meest geromaniseerde (verfranste) stad ten noorden van de taalgrens. Het
Limburgs dat in Maastricht gesproken wordt, kent nog steeds een aantal
Franse lexicale invloeden (bv. "peer" = vader, "meer" = moeder). Tot in
1892 bleef er een Franstalige Maastrichtse krant bestaan, genaamd Le
Courrier de la Meuse.
Begin 19e eeuw ontwikkelde Maastricht zich (in het kielzog van Wallonië)
tot één van Nederlands vooraanstaande industriesteden. Wantoestanden in de
keramiekfabrieken van de familie Regout hebben eind 19e eeuw nog tot een
parlementaire enquête geleid.
Recente ontwikkelingen
Universiteit
Omdat in de jaren zeventig van de 20e eeuw Limburg, als gevolg van de
sluiting der Staatsmijnen, een economisch minder sterke regio binnen
Nederland was geworden, werd besloten dat Maastricht een eigen
universiteit zou krijgen: de Rijksuniversiteit Limburg (inmiddels de
Universiteit Maastricht).
Internationaal congrescentrum
Sinds de jaren tachtig van de 20e eeuw is Maastricht doende zich te
profileren als congrescentrum. Nog voordat op de uiterwaarden van de Maas
het MECC gebouwd werd, was zij al eens het toneel van een Eurotop. Ook op
7 februari 1992 vond deze Eurotop weer plaats in Maastricht. Tijdens deze
conferentie werd door de vertegenwoordigers van twaalf Europese landen het
Verdrag van Maastricht getekend. Daarmee werd een begin gemaakt met de
Europese Unie, en werd de basis gelegd voor de euro.
Op 1 en 2 december 2003 was het MECC het toneel van een OVSE-top .
Geografie
Maastricht ligt in het uiterste zuiden van Nederland. De stad ligt op een
wat bredere plaats in het Maasdal, tussen het plateau van Margraten en de
Belgische Haspengouw. Door de stad stroomt niet alleen de rivier de Maas,
maar ook het riviertje de Jeker. Bij de Onze-Lieve-Vrouwewal stroomt de
Jeker in de Maas.
Het deel van de oude stad dat op de oostoever van de Maas ligt, heet Wyck
(uitspraak: Wiek). Dorpen als Amby, Borgharen, Heer, Heugem, Itteren,
Limmel, Scharn, Sint Pieter, Oud-Caberg en Wolder zijn inmiddels onderdeel
van Maastricht, al houden de bewoners wel vast aan hun eigen tradities en
vaak ook aan hun eigen dialect. De gemeente Maastricht kent geen
zelfstandige dorpen meer, alhoewel Borgharen en Itteren feitelijk gezien
"losliggen" van de rest van Maastricht. De gemeente grenst aan de
gemeenten Meerssen, Valkenburg aan de Geul, Margraten, Eijsden in
Nederland, en Lanaken, Riemst en Wezet (Frans: Visé) in België.
Toen de linkeroever van de Maas op 8 augustus 1843 aan België werd
toegewezen, werd besloten om een gebied van 1200 vadem (2,3 km; 1
kanonschot ver) rond Maastricht bij Nederland te voegen. Hierdoor is het
gebied rondom de westkant van Maastricht een van de weinige gebieden in
het Limburg ten westen van de Maas waar de rivier geen natuurlijke grens
met Belgiē vormt.
Spoorwegen verbinden station Maastricht met Sittard, Heerlen en Luik. Na
bestuurlijk overleg tussen de beide provincies Limburg werd eind 2004
besloten tot het opknappen van de oude goederenspoorlijn tussen Maastricht
en Lanaken. Deze spoorwegverbinding zal in eerste instantie het
goederenverkeer over de weg tussen de beide vestigingen van de Sappi
papierfabrieken moeten beperken. In een later stadium wordt besloten of
het andere deel van het tracé, tussen Lanaken en Hasselt, zal worden
gereactiveerd, waardoor er een reguliere spoorwegverbinding tussen
Maastricht en Hasselt gerealiseerd kan worden, waardoor ook een snellere
verbinding ontstaat vanuit Maastricht met Antwerpen. De verbetering van de
spoorwegverbinding met Luik waar de TGV stopt is belangrijk voor een
verdere economische ontwikkeling van de stad en de regio. In maart 2004
maakte burgemeester Leers bekend te willen onderzoeken of er een
Thalys-verbinding mogelijk is tussen Maastricht en Luik. Uiteindelijk werd
eind 2006 de stoptrein tussen de twee Euregio-steden op werkdagen
vervangen door een sneltrein, die doorrijdt naar Brussel en aldaar en in
Luik goede aansluitingen biedt op het netwerk van hogesnelheidstreinen.
De snelweg A2 verbindt Maastricht in noordelijke richting met Eindhoven en
de Randstad en in zuidelijke richting met Luik, en de A79 verbindt
Maastricht in oostelijke richting met Heerlen en in het verlengde daarvan
- via de A76 - met Duitse steden als Aken, Keulen en het Ruhrgebied.
Laatstgenoemde snelweg voert enige kilometers ten noorden van Maastricht
in westelijke richting naar Antwerpen en Brussel.
Enkele kilometers ten noorden van Maastricht (in Beek), bevindt zich
verder de luchthaven Maastricht Aachen Airport, waar vandaan er een
lijndienst is naar Amsterdam. De lijndienst naar Boekarest is eind 2006
opgeheven en de verbinding naar Berlijn werd begin januari 2007 gestaakt.
Stedenbanden
Maastricht heeft stedenbanden met:
Koblenz (Duitsland)
Rama (Nicaragua)
Wijken
Binnenstad (bestaande uit de wijken City, Jekerkwartier,
Kommelkwartier, Statenkwartier, Boschstraatkwartier, Sint Maartenspoort,
Wyck);
Buitenwijk Zuid-West (Villapark, Jekerdal, Biesland, Campagne, Wolder,
Sint Pieter);
Buitenwijk West (Brusselsepoort, Mariaberg, Belfort, Pottenberg,
Malpertuis, Caberg, Oud-Caberg, Malberg, Dousberg-Hazendans, Daalhof);
Buitenwijk Noord-West (Boschpoort, Bosscherveld, Frontenkwartier,
Belvédère, Lanakerveld);
Buitenwijk Oost (Wyckerpoort, Heugemerveld, Wittevrouwenveld, Nazareth,
Limmel, Scharn, Amby);
Buitenwijk Noord-Oost (Beatrixhaven, Borgharen, Itteren, Meerssenhoven);
Buitenwijk Zuid-Oost (Randwyck, Heugem, Heer, De Heeg, Vroendaal).
De bovenvermelde wijken Amby, Borgharen, Heer, Itteren, Limmel, Scharn,
Sint-Pieter en Wolder zijn geannexeerde en dus voorheen zelfstandige
gemeenten, dan wel dorpen die deel uitmaakten van andere gemeenten.
Bezienswaardigheden
Maastricht telt vele honderden bezienswaardigheden en monumentale
gebouwen. Hieronder volgt een opsomming van de belangrijkste:
Vrijthof met de (deels) Romaanse Sint-Servaasbasiliek, de Sint-Janskerk,
het Spaans Gouvernement en het Generaalshuis (huidige Theater aan het
Vrijthof)
Onze-Lieve-Vrouweplein met de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek
Markt met stadhuis van Pieter Post en het standbeeld, met brandende
fakkel, van Jan Pieter Minckeleers, de uitvinder van het lichtgas.
De Grote Staat en Kleine Staat, de hoofdwinkelstraten van de binnenstad,
met Dinghuis (middeleeuwse rechtbank, nu vestiging VVV)
Sint Servaasbrug
Bassin (binnenhaven)
Jekerkwartier
Bonbonnière (vroegere stadstheater)
Helpoort en stadsmuur met enkele muurtorens (middeleeuws)
De Hoge Fronten, ook wel Linie van Du Moulin genoemd. 17e/18e eeuwse
vestingwerken met diverse bastions ter bescherming van de stadswallen. De
Hoge Fronten worden gekenmerkt door de aanwezigheid van droge grachten en
ondertunneling (ook wel aangeduid als kazematten)
Céramique, een nieuwe wijk met architectuur van internationale allure,
waar ook het Bonnefantenmuseum gelegen is
Sint Pietersberg met de uitgestrekte onderaardse kalksteengroeves (ten
onrechte aangeduid als de grotten), waarvan de Zonneberg en het Noordelijk
Gangenstelsel voor toeristen te bezichtigen zijn. Hier ligt ook Fort Sint
Pieter
Het Gouvernement, het provinciehuis dat deels in de Maas gebouwd is
Het standbeeld van d'Artagnan in het Aldenhofpark
Maastrichtse gevelstenen. Zo'n 250 gevelstenen zijn te bewonderen in de
stad Maastricht.
Maastricht als bedevaartplaats
Het graf van de heilige Servatius
Onze Lieve Vrouw Sterre der Zee
De heilige Servatius ofwel Sint-Servaas, bisschop van Maastricht en
Tongeren
De heilige Monulphus en Gondulphus, bisschoppen van Maastricht
De heilige Lambertus, bisschop van Maastricht
De heilige Hubertus, bisschop van Maastricht en Luik
De Zwarte Christus van Wyck
Evenementen
Carnaval & 11 november (start Carnavalsseizoen)
The European Fine Art Fair
Geusseltrock
Heiligdomsvaart (een keer in de zeven jaar)
Jazz Maastricht, voorheen Jekerjazz
Jekerloop
KunstTour
De Nederlandse Dansdagen
Maastrichts Mooiste
Musica Sacra
Het Parcours
Preuvenemint
Vrijthofconcerten André Rieu
Winterland
Uitgaansleven
Maastricht staat bekend om zijn zeer rijke caféleven en zijn talrijke
restaurants, waarvan vele van zeer hoog niveau (o.a. enkele met
Michelinsterren). In het centrum zijn de meeste cafés en restaurants te
vinden, maar ook in sommige buitenwijken, en dan met name in de voormalige
dorpen die in de loop der tijd aan Maastricht vastgegroeid zijn. In
nieuwbouwwijken en wijken gebouwd in de tweede helft van de vorige eeuw,
zoals Daalhof, Belfort en De Heeg, zijn meestal geen cafés te vinden als
gevolg van beleid van de gemeente Maastricht, hetgeen ook aansluit bij de
landelijke tendens op dit punt.
De hoogste concentratie cafés ligt rond het Vrijthof (toeristisch), de
Markt (Maastricht) (meer "lokaal" gekleurd), het Onze-Lieve-Vrouweplein en
de Platielstraat (hier liggen de typische "feest"cafés). Van de grotere
steden in Nederland heeft Maastricht de hoogste cafédichtheid (Amsterdam
staat op de tweede plaats). Echte discotheken zijn niet te vinden in
Maastricht.
In Maastricht geboren
Henri Arends (1921-1993) - dirigent
Doris Baaten (1956) - musicalactrice
Gerard Bergholtz (1939) - profvoetballer
Vivian Boelen (1956) - televisiepresentatrice
Mieke de Boer (1980) - dartster
Jo van den Booren (1935) - componist, dirigent
Alphons Boosten (1893-1951) - architect
Frans Budé (1945) - dichter/schrijver
Alphonsus Castermans (1924) - hulpbisschop van Roermond
Peter 'Pie' Debye (1884-1966) - natuurkundige, Nobelprijswinnaar
Pieter Defesche (1921-1998) - beeldend kunstenaar, kunstschilder, graficus
Jon van Eerd (1960) - toneelspeler
Robert Franquinet (1915-1979) - schrijver
Jochum ten Haaf (1978) - acteur
Yvonne Habets (1948-2007) - journaliste en tv-presentatrice
Joop Haex (1911-2002) - politicus
Willy Hautvast (1932) - componist
Mylène de la Haye - presentatrice
Sander de Heer (1975) - radio-dj
Jos Hessels (1965) - lid Tweede Kamer CDA
Pieter van den Hoogenband (1978) - zwemmer en olympisch kampioen
Edmond Hustinx (1898-1984) - uitvinder, naamgever cultuurprijs
Adam van Kan (1877-1944) - wetenschapper
Pierre Kemp (1886-1967) - dichter
Beppie Kraft (1946) - zangeres
Sjeng Kraft (1924-1999) - liedjesschrijver, accordeonist
Eugenie van Agt-Krekelberg - echtgenote Dries van Agt
Lambertus (650-705) - bisschop van Maastricht
Fred Limpens (1942) - producer, componist en tekstdichter
Leon Melchior; voormalig bevorderaar nationale hippische sport.
Felix Meurders (1946) - presentator
Jan Pieter Minckeleers (1748-1824) - natuurkundige, uitvinder
Abraham Moszkowicz (1960) - advocaat
Hadewych Minis (1977) - actrice
Benny Neyman (1951) - zanger
Marijn van Vliet (1968) - Nicht
Jac. P. Thijsse
Ruben L. Oppenheimer (1975) - cartoonist
Henriëtte d'Oultremont de Wégimont (1792-1864)- 2e echtgenote koning
Willem I
Jan Peumans (1951) - Vlaams politicus
Petrus Regout (1801-1878) - grootindustrieel
André Rieu (1949) - muzikant, orkestleider
Fred Rompelberg (1945) -wielrenner
Willy Schobben - Trompettist
Victor de Stuers (1843-1916) - oprichter Monumentenzorg Nederland
Sjeng Tans (1912-1993) - politicus
Charles Thewissen (1905-1973) - historicus
Jac. P. Thijsse (1865-1945) - bioloog
Louis Toebosch (1916) - componist, muziekpedagoog en organist
Hans van der Togt (1947)- presentator
Maxime Verhagen (1956)- politicus
Nico de Vries (1961) - acteur
Peggy Vrijens (1976) - actrice
Ad Wijnands (1959) - voormalig profwielrenner.
Henri Gerard Winkelman (1876-1952) - militair
Boudewijn Zenden (1976) - voetballer
[bewerk] Elders geboren
Willy Brokamp (1946, Kerkrade) - voormalig profvoetballer
Jeroen Brouwers (1940, Djakarta) - schrijver en essayist
Jo Coenen (1949, Hoensbroek) - architect
Pieke Dassen (1926) - acteur, poppenspeler, kleinkunstenaar
Thei Dols (1939) - cabaretier, zanger
Theo Hiddema (1944) - advocaat
Maria van der Hoeven (1949, Meerssen) - CDA-politica
Willem Hofhuizen (1915, Amsterdam - 1986, Maastricht) - beeldend
kunstenaar
Gied Jaspars (1939, Gronsveld – 1996, Amsterdam) - televisiemaker,
regisseur
Gerd Leers (1951, Kerkrade) - burgemeester
Rob Noortman (1946-2007) - Kunsthandelaar
Jo Maas (1954, Eijsden) - voormalig profwielrenner
Max Moszkowicz sr.- advocaat
Servatius (overleden 384) - bisschop
Henrik van Veldeke (12e eeuw) - dichter
Hans van de Waarsenburg (1943, Helmond) - dichter, voorzitter van The
Maastricht International Poetry Nights
B. van Wijckmade (1923-2001) - kinderboekenschrijver ("Wipneus en Pim")
Economie
Belangrijke werkgevers in Maastricht zijn:
Academisch ziekenhuis Maastricht
DHL
ENCI
Gemeente Maastricht
Mercedes-Benz
Mora
Koninklijke Mosa
Provincie Limburg
Rijkswaterstaat
Sappi
Koninklijke Sphinx
Universiteit Maastricht
Vodafone Nederland
Klimaat
Omdat Maastricht diep in het binnenland van Nederland ligt ondergaat
het minder de invloeden van de zee dan de (meer) westwaarts gelegen delen
van dat land. Dit brengt met zich mee dat naar Nederlandse begrippen
gemeten het weer in Maastricht wat meer uitgesproken is dan op veel
plaatsen elders: de winters zijn er vaak wat kouder en sneeuwrijker, de
zomers zijn er warmer. Ook van invloed is de zuidelijke ligging van deze
stad wat de temperatuur in met name het warmere seizoen hoger doet oplopen
dan in veel noordelijker streken. Maastricht is dan ook een van de plekken
waar de hoogste temperaturen van Nederland worden gemeten. Gemiddeld
genomen ligt de maximumtemperatuur in juli en augustus overigens niet meer
dan een halve graad boven die van De Bilt (bij Utrecht).
Overige zaken
Voetbalclub MVV en haar stadion De Geusselt;
De Transnationale Universiteit Limburg, een samenwerking tussen de
Universiteit Maastricht en de Universiteit Hasselt.
Flikken Maastricht, een politieserie die zich in Maastricht zal afspelen
Trivia
In 2003 kwamen Maastricht en zijn burgemeester Gerd Leers
verschillende keren landelijk in het nieuws:
Enkele balkons van het appartementencomplex "Patio Sevilla" in de nieuwe
wijk Céramique stortten in, waarbij twee mensen omkwamen;
Maastricht weigerde, als eerste gemeente in Nederland, haar noodlijdende
voetbalclub (MVV) financieel te steunen;
Tijdens een grote politie-actie werden wietplantages in het woonwagenkamp
Vinkenslag ontruimd;
Een waterleidingbreuk veroorzaakt een verzakking van een deel van de
ondergrondse Sint Pietersberg. Maastricht overtreedt de wet door over te
gaan tot het volstorten van een deel van het vleermuisreservaat.
Veelgemaakte spellingsfouten: Maastrigt Mastrigt
Maastrict Maastrichd Maastrigd Mastricht Mastrichd Maastrik Maastrikt
bron: wikipedia
Bron foto: wikipedia
|
Bedrijfsreclame
hotel
auto
bouw
winkel
drukkerij
bloemen bezorgen
rijschool
makelaar
flats
hypotheek
notaris
woningen
keuken
hoveniers
reisburo
catering
restaurant
gasfitter
loodgieter
schilder
stratemaker
bruidsboetiek
bruidsmode
verhuizer
Provincie
Home
|