|
|
LEIDERDORP
Leiderdorp is een plaats en
gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De gemeente telt 26.062
inwoners (1 november 2006, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 12,29
km² (waarvan 0,56 km² water). Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere
kernen.
Leiderdorp is vrijwel vastgegroeid aan Leiden, maar beide gemeenten worden
gescheiden door de rivier de Zijl. Nabij Leiderdorp begint de tunnel onder
het Groene Hart die wordt aangelegd voor de HSL-Zuid.
Leiderdorp onderhoudt een stedenband met het Slowaakse Šamorín.

Leiderdorp
Geschiedenis
De geschiedenis van Leiderdorp begint in de Romeinse tijd. Uit
opgravingen is gebleken dat er in het begin van de derde eeuw na Christus
bij Roomburg een castellum stond, dat waarschijnlijk bewoond werd door de
soldaten van het 30e Romeinse legioen, dat toen in deze streken gelegerd
was.
Eerste bewoning
Het land rond Leiderdorp was in de eerste eeuwen van onze jaartelling
drassig en de middelen van bestaan waren beperkt. De oevers waren nog niet
afgegraven voor de steenbakkerij. Toen grote delen van West-Nederland door
stijging van de zeespiegel onder water liepen, boden deze oevers
waarschijnlijk een droge plaats om te wonen. Bodemvondsten bewijzen dat
het gebied waar nu Leiderdorp ligt in de Karolingische tijd (vanaf de
achtste eeuw) bewoond was. In 1952 werden de resten van eenvoudige dijken
gevonden. Opgegraven paalgaten en weefgewichten tonen aan dat er hutten
stonden en dat de bevolking zich met veeteelt bezighield.
Volgens schriftelijke bronnen waren er in de 10e eeuw boerderijen in het
zogenaamde eerste, tweede en derde Leithon. Deze drie districten vormden
samen Holtlant, dat het Waardeiland, het gebied tussen de Mare en de Zijl
en dat ten noorden van de Oude Rijn omvatte. In Holtlant zouden de eerste
graven van Holland hebben gewoond. De naam van de provincie Holland is van
het oude Holtlant afgeleid.
Middeleeuwen
Zowel Leiden als Leiderdorp ontlenen hun naam aan de Leithons: de drie
districten die samen Holtlant vormden. Het Leiderdorpse grondgebied
strekte zich oorspronkelijk uit tot aan de burcht in het centrum van
Leiden. Vanaf 1200 nam Leiden voor stadsuitbreiding regelmatig grondgebied
over van omliggende ambachtsheerlijkheden. Ook Leiderdorp moest grond
afstaan aan de groeiende stad.
In de loop van de middeleeuwen werden in Leiderdorp meerdere kastelen
gebouwd, zoals Ter Does, Berendrecht, Ter Mey, Stenevelt, Te Waarde en
Zijlhof, die allemaal verdwenen zijn. Sinds de veertiende eeuw stond in
Leiderdorp het Augustijnenklooster Engelendael. Het klooster bezat veel
land en speelde een belangrijke rol in Leiderdorp.
Zestiende en zeventiende eeuw
Tijdens het eerste Spaanse beleg van Leiden, dat afliep in mei 1574,
vestigde de Spaanse legeraanvoerder Valdez zijn hoofdkwartier in de oude
kerk van Leiderdorp. Hij liet verdedigingswerken rond de dorpskern
aanleggen, waarvan echter niets meer terug te vinden is. Toen de Prins van
Oranje de dijken liet doorsteken trokken de Spanjaarden zich terug.
Het klooster Engelendael werd na de opstand tegen de Spanjaarden aan
Jonkheer Arent van Dorp gegeven, als vergoeding voor een lening aan de
berooide Prins van Oranje. Van Dorp liet het slopen en de fundamenten
uitgraven, waardoor er geen resten van het klooster zijn overgebleven. De
opbrengst van het kloosterland werd door de Staten van Holland gebruikt om
protestantse kerkdienaren te betalen. De pas opgerichte universiteit van
Leiden, waar de predikanten werden opgeleid, kreeg eveneens geld ter
beschikking.
In de tijd van het Spaanse beleg was Graaf de Ligne ambachtsheer van
Leiderdorp. Hij vond het echter veiliger zijn bezittingen in de Zuidelijke
Nederlanden te concentreren en stootte zijn ambachtsheerlijkheden in
Holland daarom af. In 1597 kreeg de stad Leiden de ambachtsheerlijke
rechten van Leiderdorp in handen. Tot aan de Franse tijd werden schout en
schepenen, ambachtsbewaarders, secretaris en bode door Leiden benoemd.
Na de Franse Revolutie
Door de Franse Revolutie veranderde in 1795 de bestuurlijke
organisatie. In heel Nederland werden municipaliteiten opgericht, de
voorlopers van de moderne gemeenten. Ook Leiderdorp werd in die periode
een zelfstandige gemeente. Op sociaal-economisch terrein veranderde er
niet veel; Leiderdorp bleef een sterk agrarische gemeente, met
lintbebouwing langs de Rijn. Veel rijke Leidenaars lieten in deze tijd een
buitenplaats langs de Rijn bouwen.
In de negentiende eeuw had Leiderdorp iets meer dan duizend inwoners. Het
dorp kende enige nijverheid van betekenis; er waren drie grote
steenbakkerijen en vele pottenbakkers. Aan de Zijl exploiteerde de firma
Boot-Leiderdorp de scheepswerf De Hoop. Hier werd onder andere de Alhambra
Flottante gebouwd, een schip dat in de begintijd van de stomme film door
Nederland voer om het publiek te verbazen met bewegende plaatjes.
In 1884 scheidden de gereformeerden (die strakker in de leer waren) zich
af van de hervormden, wat in Leiderdorp voor grote beroering zorgde. Acht
weken lang waren er militairen gelegerd om een burgeroorlog te voorkomen.
De gereformeerden gingen na de afscheiding aanvankelijk ter kerke in een
school; in 1892 betrokken zij de kerk naast de huidige A4.
Twintigste eeuw tot nu
Al voor de Tweede Wereldoorlog vond in Leiderdorp planmatig
volkswoningbouw plaats. Zo werd in 1914-1915 het zogenaamde ‘oude dorp’
gebouwd, waaronder het Van Leeuwenpark, dat werd ontworpen door de
architecten Dudok en Oud. Na de oorlog ging het dorp echt groeien. De
industrie ontwikkelde zich goed, zo was er een touwfabriek waar onder
andere vloerbedekking werd geproduceerd.
In het midden van de jaren 1950 werd de rijksweg A4 aangelegd. De
Leiderdorpse brug kwam gereed in 1964. De snelweg sneed Leiderdorp lange
tijd in twee delen. Het gebied tussen de A4 en het Doeskwartier en
Patrimoniumpark lag nog braak. Met de bouw van de Oranjewijk werden het
Doeskwartier en Patrimoniumpark met het Oude Dorp verbonden.
De verbinding tussen het Oude Dorp en een andere oude vestigingsplaats,
het Zijlkwartier, werd in de jaren 1960 gerealiseerd met de wijk
Ouderzorg. De gemeente groeide in deze tijd sterk.
Momenteel is Leiderdorp bezig met een centrumplan. Hierbij wordt
winkelcentrum 'het Winkelhof' uitgebreid, gaan de openbare bibliotheek en
Theater de Muzenhof verhuizen naar een ander deel van het dorp en zal een
nieuw gemeentehuis worden gebouwd tegenover het huidige. Als alles volgens
planning verloopt, moet het centrumplan in 2011 voltooid zijn.
Gemeentewapen
Het gemeentewapen van Leiderdorp dateert uit de tijd van het Spaanse
beleg. Op 6 december 1597 ontving de schout van Leiderdorp, Gerrit
Janszoon van Harmelen, voor bijna 28 gulden een door zilversmid en graveur
Bartholomeus Dolendo vervaardigd stempel om daarmee alle stukken van het
ambacht en dorp te zegelen. Het zegel toonde het wapen van Leiden
inclusief de leeuw die het wapenschild vasthoudt. Het randschrift
vermeldde:
S(EGEL) DER STADT LEYDEN TOT DE AMBACHTSHEERLICKHEIT VAN LEIDERDORP
Pas na de Franse Revolutie ging men dit symbool als wapen voeren. Om zich
van Leiden te onderscheiden voegde Leiderdorp de blauwe balk toe, die
vermoedelijk de Oude Rijn uitbeeldt.
De Hoge Raad van Adel bevestigde het wapen van Leiderdorp op 26 juli 1816.
Geboren in Leiderdorp
Carice van Houten (5 september 1976), actrice
Maureen de Lange, shorttrackster
Melanie de Lange, shorttrackster
Dennis Leeflang (22 mei 1979), drummer
Ilana Rooderkerk (4 mei 1987), actrice
Taeke Taekema (14 januari 1980), hockeyinternational
Martin Verkerk (31 oktober 1978), tennisser
Sport en recreatie
Deze plaats is gelegen aan de Europese wandelroute E11, ter plaatse
ook wel Marskramerpad geheten. De E11 loopt van Den Haag naar het oosten,
op dit moment tot de grens Polen/Litouwen.
Veelgemaakte spellingsfouten: Lijderdorp Lijdedorp
lijdedop Lijderdop leidedorp Leiderdop leidendop leireddorp leiredorp
leijderdorp leyderdorp leijdedorp leijdendorp
bron: wikipedia
Bron foto: wikipedia
|
Bedrijfsreclame
hotel
auto
bouw
winkel
drukkerij
bloemen bezorgen
rijschool
makelaar
flats
hypotheek
notaris
woningen
keuken
hoveniers
reisburo
catering
restaurant
gasfitter
loodgieter
schilder
stratemaker
bruidsboetiek
bruidsmode
verhuizer
Provincie
Home
|