|
|
HELMOND
Helmond (Brabants: Héllemed) is een
stad en gemeente in de provincie Noord-Brabant. De gemeente telt 85.832
inwoners (1 november 2006, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 54,57
km² (waarvan 0,10 km² water). De gemeente Helmond maakt deel uit van het
kaderwetgebied SRE en stedelijk netwerk BrabantStad. Helmond ligt aan de
Zuid-Willemsvaart en de beek de Aa.
Kenmerkend voor de stad Helmond is het verleden van de textielindustrie.
De straatnamen die op -wal eindigen duiden op de voormalige vestingstad
Helmond, waar het veertiende eeuwse kasteel onderdeel van uitmaakte.
Helmond
Verklaring van de naam Helmond
Hoe is nu de naam Helmond te verklaren? De naam kan gesplitst worden
in 'Hel' en 'Mond'.
hel- betekent laaggelegen. -mond kan worden uitgelegd als een sterke, een
veilige of beveiligde plaats, vaak hoger gelegen. Helmond is de naam van
de stad die door de hertog van Brabant omstreeks 1225 werd gesticht buiten
de nederzetting die Haghe. In die Haghe lag d'Oude Huys, het kasteel van
keizerin Maria van Brabant. Omstreeks 1350 werd bij de nieuwgestichte stad
een vierkante waterburcht gebouwd, nog altijd in Helmond te bewonderen.
Uit Helmond is ook Helm af te leiden, welke terug te vinden is in het
wapen van Helmond.
Volgens historische bronnen en de gemeente Helmond stelt de helm de
(versterkte) stad Helmond voor. De helm werd voor het eerst gebruikt op
een zegel uit 1241. Oorspronkelijk was het een middeleeuwse pothelm. Deze
is later aangepast aan de mode en is nu een toernooihelm. De eikentakjes
symboliseren de Vrijheid. Het vogeltje in de takjes is een middeleeuwse
versiering en heeft geen enkele betekenis.
Geschiedenis van Helmond
Helmond wordt in 1179 voor het eerst genoemd in een bulle van Paus
Alexander III. Het is wel duidelijk dat Helmond al reeds voor die tijd
bestaan heeft, maar dan in de vorm van de nederzetting die Haghe, ten
zuidwesten van de latere vestingstad. Het gebied was eigendom van Willem
van Horne. Hertog Hendrik I kocht de heerlijkheid in 1220 en stichtte een
nieuwe stad, buiten die Haghe als onderdeel van zijn
stedenstichtingspolitiek. Zijn dochter, Maria van Brabant, woont enige
tijd in de oude burcht, 't Oude Huys en sticht de Abdij van Binderen.
Hierdoor werd het landbouwarsenaal van het stadje vergroot. Rond 1232
krijgt Helmond stadsrechten en in 1376 marktrechten. Rond 1350 start Jan
van Berlaer met de bouw van het huidige kasteel. Behalve het kasteel
worden ook de stadwallen en een bescheiden gracht aangelegd.
In de eerste helft van de 15de eeuw kent Helmond een grote economische
groei en krijgt de titel Hoofdstad van Peelland. De 80-jarige oorlog laat
diepe sporen achter in Helmond. De textielindustrie loopt zware klappen
op, maar dankzij de contacten met Haarlem blijft de linnennijverheid
bestaan.
In 1648 loopt de 80-jarige oorlog ten einde en wordt de stad onderdeel van
de Republiek der Verenigde Nederlanden. Helmond vervalt in een diep
economisch dal, er groeit zelfs gras op de markt. In 1781 koopt
muntmeester en koopman Carel Frederik Wesselman de heerlijkheid Helmond
met het kasteel Helmond van de familie Van Arberg. Wesselman (waarvan de
zoon in 1841 in de adelstand werd verheven) gaat ook daadwerkelijk, in
tegenstelling tot zijn voorgangers, het kasteel bewonen en maakt werk van
zijn heerlijkheid. Het verlies van een groot deel van zijn heerlijke
rechten, in 1798, probeert hij te compenseren door een actieve
landbouwpolitiek en door de nijverheid te stimuleren. De textiel maakt in
die periode juist een geslaagde ontwikkeling naar een gediversificeerde,
zelfstandige nijverheid door, compleet met ververijen, drukkerijen en de
omschakeling naar gemengd linnen/katoenen stoffen. Deze ontwikkeling wordt
verder gestimuleerd door de aanleg van de Zuid-Willemsvaart (1823-1826),
die voor een opbloei van de stad staat.
Naast de weverij en de bijbehorende garenververijen en -blekerijen komen
ook andere takken van de textielnijverheid tot ontwikkeling. Vooral de
deelname van de Amsterdamse familie Van Vlissingen in de plaatselijke
katoendrukkerij van Sutorius is van belang. Het bedrijf van P.F. van
Vlissingen & Co. groeit in de tweede helft van de 19de eeuw uit tot de
grootste katoendrukkerij in Nederland. Daarnaast ontstaan er drie
belangrijke turksroodververijen (waaronder Carp). Vanaf 1866 mechaniseren
de weverijen in vrij snel tempo: in 1900 is er geen thuiswever meer in de
stad. Deze mechanisering staat voor een deel ook in verband met de komst
van een nieuwe infrastructuur: in 1866 krijgt Helmond een eigen station
aan de spoorlijn Eindhoven-Helmond-Venlo. Naast de textielindustrie
ontstaat vanaf circa 1860 een metaalnijverheid (kleinmetaal, vooral
bevestigingsartikelen en machinefabricage) als tweede belangrijke
industriële pijler. Ook de voedingsmiddelenproductie(margarine en
cacao)krijgt een behoorlijke omvang, terwijl vanaf circa 1900 ook de
houtverwerkende en grafische nijverheid belangrijk worden. De groei van
industrie en nijverheid leidt ook tot een forse bevolkingstoename. Deze
groei zet zich door tot de jaren 30 van de 20ste eeuw. Bedrijven zoals de
Edah, Begemann, Groep Van Kimmenade en Van Thiel vestigen zich in en
rondom de stad.
Sporttoestellen
Wie is er niet gebeuld door de toestellen van J&F?
De wereldwijde recessie zorgt voor een diepe malaise in Helmond.
Na de bevrijding gaat het al snel weer opwaarts met de industrie en de
stad en ontstaat een relatieve welvaart die echter gebaseerd is op een
eenzijdige industriële structuur. Annexaties van omliggende gebieden
volgen in 1968. In deze periode krijgt de conjuctuurgevoelige industrie
van Helmond zware klappen. Mede hierdoor wordt Helmond in 1976 toegewezen
als groeistad. Helmond grijpt deze kans met beide handen aan en ontgroeit
uiteindelijk de slechte naam van stad en presenteert zich als een frisse
en dynamische stad. Nieuwe bedrijven en nieuwe spraakmakende bouwprojecten
zorgen hiervoor. Zo bouwde een Helmonds bedrijf vanaf 1989 aan een eigen
automerk Max (automerk). Van blijvender belang was het enigszins
gelijknamige autokinderzitje Maxi Cosi dat ook uit Helmond komt en symbool
staat voor de gediversificeerde nieuwe industrie die na 1970 opkwam. Eind
1999 verwelkomde Helmond haar 80.000e inwoner. Helmond is op Almere na de
snelst groeiende stad van Nederland en zal volgens de planning rond het
jaar 2012 haar 100.000e inwoner mogen verwelkomen.
Stadsdelen
Brandevoort
Brouwhuis
Dierdonk
De Groene Loper (in aanbouw)
Helmond Centrum (officieel: Binnenstad)
Helmond Noord
Helmond Oost
Helmond West
Rijpelberg
Stiphout
Suytkade
't Hout
Warande
ZonneKwartier Nieuw
Verkeer en vervoer
Helmond is niet direct op het autosnelwegennet aangesloten. De plaats
is per auto bereikbaar via de A270/N270 en N279. Ook is het goed mogelijk
om de stad aan de zuidkant vanaf de A67 via de N612 te bereiken.
De stad Helmond is gelegen aan de spoorlijn Eindhoven – Venlo. De stad is
vier stations aan deze spoorlijn rijk: station Helmond, station Helmond 't
Hout, station Helmond Brouwhuis en sinds 10 december 2006 station Helmond
Brandevoort.
Verder beschikt Helmond nog over een beperkte stadsdienst en enkele
streekbussen. Voor een overzicht van alle stads- en streekdienstlijnen,
zie Station Helmond: Voor- en natransport.
Annexaties
De gemeente Helmond heeft al verschillende keren buurgemeenten
proberen te annexeren. In de jaren zestig lukte dit nog met de gemeente
Stiphout en delen van de gemeenten Mierlo (de kern Mierlo-Hout,
tegenwoordig 't Hout, Deurne (deel van Brouwhuis) en Bakel en Milheeze (de
kern van Brouwhuis en de Rijpelberg). In de jaren negentig wilde de
gemeente de noordelijke buurgemeente Aarle-Rixtel annexeren. Dit leidde
tot hevig verzet in het landelijke kerkdorp. Met de slogan 'Ale blie!' ('Aarle-Rixtel
blijft!') wilde zij hun zelfstandigheid behouden. Uiteindelijk is het
kerkdorp opgegaan in de nieuwe gemeente Laarbeek en werd dus geen
onderdeel van Helmond. De gemeente Helmond richtte nu haar ogen opnieuw op
de zuidwestelijke buurgemeente Mierlo. Maar ook de Mierlonaren waren de
Helmonders dit keer te snel af. Een klein deel van Mierlo werd
uiteindelijk geannexeerd door Helmond voor de verdere bouw van het nieuwe
stadsdeel Brandevoort. Het andere deel van Mierlo, dat de gehele kern
Mierlo omvatte met ruim 10.000 inwoners, ging in 2004 samen met Geldrop op
in de nieuwe gemeente Geldrop-Mierlo.
Bezienswaardigheden
Berkendonk, recreatieplas in Helmond;
Kasteel Helmond, onderdeel van het gemeentemuseum
Kubuswoningen, ontworpen door Piet Blom;
Theater 't Speelhuis, opgebouwd uit 37 kubussen en omringd door 18
kubuswoningen;
Warande Park (vroegere Peapark) bij de Helmondse Goudkust (Aarle-Rixtelseweg);
Robustelly-Smits orgel in de Sint-Lambertuskerk (1772/1862, afkomstig uit
de abdij van Averbode);
Kapel van Binderen en de toegangspoort van voormalig Abdij van Binderen;
Huis met de Luts;
Onze Lieve Vrouwe Kerk, Wilhelminalaan;
Ketsegängske.
Zwembad De Wissen., Keizerin Marialaan;
Geboren in Helmond
Piet de Wit (textielbaron)
Matthijs Vermeulen (8 februari 1888), componist
Hein Fentener van Vlissingen (1921 - 21 augustus 1994)
Frans-Joseph van Thiel (19 december 1906 - 2 juni 1993), politicus
Hans Gruijters (30 juni 1931 - 17 april 2005), politicus
Hein Verbruggen (21 juni 1941), sportbestuurder
Gerard van de Kerkhof (21 mei 1943), voetballer
Michel Jager (18 augustus 1944), burgemeester en politicus
Willy van der Kuijlen (6 december 1946), voetballer
Lisette Sevens (29 juni 1949), hockeyinternational
Willy van de Kerkhof (16 september 1951), voetballer
René van de Kerkhof (16 september 1951), voetballer
Fieke Boekhorst (18 december 1957), hockeyinternational
Harry van Bommel (24 juni 1962), SP-politicus
Berry van Aerle (8 december 1962), voetballer
Hans Gillhaus (5 november 1963), voetballer
Erica van den Heuvel (12 juni 1966), badmintonster
Wilfred Bouma (15 juni 1978), voetballer
Judith Meulendijks (26 september 1978), badmintonster
Addy Kleijngeld (29 december 1922 - 15 december 1977 ), musicus
Anno de Kleine (1961), biljarter
Veelgemaakte spellingsfouten: Heelmond Heelmomd
Helmomd Helomd Helmod
bron: wikipedia
Bron foto: wikipedia
|
Bedrijfsreclame
hotel
auto
bouw
winkel
drukkerij
bloemen bezorgen
rijschool
makelaar
flats
hypotheek
notaris
woningen
keuken
hoveniers
reisburo
catering
restaurant
gasfitter
loodgieter
schilder
stratemaker
bruidsboetiek
bruidsmode
verhuizer
Provincie
Home
|