haarlem woonplaats info


	HAARLEM Haarlem is een stad en gemeente in Kennemerland en de hoofdstad van de Nederlandse provincie Noord-Holland. Haarlem Ligging De stad ligt aan de rivier het Spaarne, en de stad heeft dan ook niet verrassend de bijnaam Spaarnestad. De gemeente Haarlem grenst aan de gemeenten Haarlemmermeer, Heemstede, Bloemendaal, Velsen en Haarlemmerliede en Spaarnwoude en telt 146.725 inwoners (1 november 2006, bron: CBS). Het is sinds 1853 de zetel van het rooms-katholieke Bisdom Haarlem de agglomeratie van Haarlem (o.a. Bloemendaal Heemstede Haarlem en Haarlemmerliede telt zo'n 385.000 inwoners, De gemeente Haarlem wil van deze gemeentes één gemeente (stad) maken die dan sterker staat nationaal maar ook Internationaal, daarbij willen de gemeentes Hillegom en Zandvoort zich ook daarbij scharen en daarmee zou de agglomeratie dan op een kleine half miljoen uitkomen. Geschiedenis van Haarlem Haarlem ontstond als geestnederzetting aan het Spaarne en de eerste vermeldingen dateren uit de tiende eeuw. De naam Haarlem komt van Haarlo-heim, wat hooggelegen dorp betekent. Haarlem ontwikkelde zich op de verbindingsweg van zuid naar noord voorspoedig. Het werd de zetel van de Graaf van Holland. Graaf Willem II verleende Haarlem in 1245 stadsrechten. Haarlemse ridders hadden zich eerder die eeuw, in 1219, onder graaf Willem I onderscheiden door tijdens de vijfde kruistocht Damiate in te nemen. Als beloning mocht Haarlem sindsdien zwaard en kruis in zijn wapen voeren. 15e en 16e eeuw In 1429 kreeg de stad het tolrecht. Het laat-middeleeuwse Haarlem kende textielnijverheid, scheepsbouw en veel bierbrouwerijen. De welvaart werd nadelig beïnvloed door de Hoekse en Kabeljauwse Twisten, de Opstand van het Kaas- en Broodvolk en de Tachtigjarige Oorlog. Toch was Haarlem aan het begin van de 16e eeuw één van de zes grootste Hollandse steden met elk meer dan 10.000 inwoners (de andere waren Leiden, Amsterdam, Dordrecht, Delft en Gouda). In 1573 viel de vesting na een maandenlange Spaanse belegering door Don Fradrique Alvarez de Toledo (Don Frederick), zoon van de gevreesde Hertog van Alva. In 1577 vertrokken de Spanjaarden en werd het Akkoord van Veere gesloten, waarin protestanten en katholieken gelijke rechten kregen. Vlaamse en Franse immigranten bezorgden de stad een nieuwe bloeiperiode (linnennijverheid). 17e en 18e eeuw De bevolking van Haarlem groeide tot 40.000 inwoners in 1622 en 55.000 inwoners aan het einde van de 17e eeuw, waarmee Haarlem na Amsterdam en Leiden in grootte de derde stad was van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. In 1631 werd Haarlem met Amsterdam verbonden via de trekvaart. Het systeem van trekvaarten en trekschuiten gaf Holland in de 17e eeuw een voor die tijd zeer efficiënt transportsysteem. Net als in Leiden geraakte in Haarlem de textielnijverheid in de 18e eeuw ernstig in verval. Tegen 1800 was het inwonertal teruggevallen tot ongeveer 20.000. In 1658 stichtte de Hollander Peter Stuyvesant Nieuw Haarlem aan de oostkust van Noord-Amerika. Later ging dit als de wijk Harlem deel uitmaken van de stad New York. 19e en 20e eeuw In de 19e eeuw eeuw werden de vestingwerken gesloopt en vervangen door plantsoenen (Jan David Zocher). In 1839 reed de eerste Nederlandse trein tussen Haarlem en Amsterdam. In 1843 werd de spoorlijn verlengd naar Leiden. Toen in 1853 de bisschoppelijke hiërarchie in Nederland werd hersteld (zie: Aprilbeweging), werd Haarlem bisschopszetel. Tussen 1895 en 1930 werd er aan de rand van de oude binnenstad een nieuwe kathedraal gebouwd, in neo-Byzantijnse stijl, de Kathedrale Basiliek Sint Bavo. Architect was Jos Cuypers, zoon van de beroemde Pierre Cuypers. Op 1 mei 1927 werd de gemeente Schoten deel van Haarlem. In 1954 vond in Haarlem het Universeel Esperantocongres plaats, Willem Drees was hier bij aanwezig en hield een toespraak in het Esperanto. Na de uitvinding van de boekdrukkunst, die vroeger aan de Haarlemmer Laurens Janszoon Coster werd toegeschreven, kreeg Haarlem een blijvende reputatie als drukkersstad, en is de huidige zetel van de Staatsdrukkerij en Johan Enschedé. Later is daar een reputatie als schrijversstad bijgekomen: veel bekende schrijvers zijn er geboren, of werkten er (Hildebrandt, Lodewijk van Deyssel, Louis Ferron e.v.a.). 21e eeuw Haarlem heeft een woningbouwopgave van het rijk, waardoor er op verschillende locaties bouwprojecten voor huizen, winkels en voorzieningen op stapel staan of uitgevoerd worden. Dit betreft ondermeer de volgende locaties: Raaks, Spoorzone, Ripperda, Stadion Oostpoort (HFC Haarlem), Schouwburg Haarlem. Schilderkunst Zie ook het aparte artikel Schilderkunst in Haarlem. Haarlem is daarnaast al eeuwenlang een typische schilderstad geweest. De stad was op dit gebied in de Noordelijke Nederlanden zelfs toonaangevend, en in de jaren 1580-1630 belangrijker dan bijvoorbeeld Amsterdam. Haarlemse Muggen Waar de bijnaam Mug voor een inwoner van Haarlem vandaan komt, is niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk heeft het te maken met het feit dat Haarlem vroeger geteisterd werd door muggen. Het gebied was omringd door water. In het noorden lag het IJ een drassig gebied, In het zuiden het Haarlemmermeer. Bovendien was de stad doorkruist met grachten. Het gebied was dus een uitstekende broedplaats voor muggen. Een andere verklaring zou het verhaal kunnen zijn over de brandweer die uitrukte om de gesignaleerde zwarte rookwolken uit de kerktoren te bestrijden. Toen de brandweer arriveerde bleek het geen rook maar grote aantallen muggen. Het scheldwoord Mug werd in de 15e eeuw al gebruikt voor een Haarlemmer. Waarschijnlijk bedoelden ze daarmee kleinzieligheid of kleingeestigheid. Inmiddels wordt de naam mug alleen nog maar in positieve zin gebruikt en noemt elke Haarlemmer zich inmiddels met trots mug. Een andere verklaring zou het verhaal kunnen zijn over een heks die de Haarlemmers zou veranderen in muggen als ze niet naar haar zouden luisteren en dat ze tot in lengte van dagen om de toren van de St. Bavo-kerk moesten vliegen. De reden zou ook kunnen zijn dat de Haarlemmers vroeger in de oorlog tegen een andere stad, vrijwel niets voorstelde. Het waren net muggen. Ze konden amper schade aanrichten en ze waren hooguit irritant en erg makkelijk te verslaan. Onderwijs Haarlem kent vele scholen waaronder het Coornhert lyceum, Mendelcollege, Lyceum Sancta Maria, het Eerste Christelijk Lyceum, het Kennemer Lyceum Overveen het Stedelijk Gymnasium Haarlem, de Rudolf Steinerschool, Lieven de Keyschool, Daaf gelukschool, Sterrencollege Haarlem, LJC2 en de Schoter Scholengemeenschap waar tweetalig onderwijs gegeven wordt en de beroepsgerichte Grafische School waar tekenen en computers natuurlijk erg belangrijk zijn. Bekende bouwwerken en locaties Amsterdamse Poort Grote of Sint-Bavokerk Grote Markt Stadhuis Frans Hals Museum Teylers museum (het oudste openbare museum van Nederland) Haarlemmerhout Stadion HFC Haarlem Pim Mulierstadion, honkbalstadion Kathedrale Basiliek Sint Bavo Provinciehuis (Landhuis Welgelegen) Koepelgevangenis Waag van Haarlem Stedelijk Gymnasium Haarlem (Prinsenhof) Molen De Adriaan Het Dolhuys, het eerste landelijke psychiatriemuseum Stationsgebouw van Haarlem (Art Nouveau), architect D.A.N. Margadant Patronaat (poppodium) Hofjes in Haarlem: Het centrum van Haarlem telt 22 hofjes. In de 17e eeuw waren dat er meer dan 40, bijna de helft is in de loop van de 18e en 19e eeuw verdwenen. Het oudste hofje van Haarlem én van Nederland is te vinden aan de Bakenessergracht, dit hofje is gesticht in 1395 door Dirc van Bakenes. Een ander beroemd hofje is het Teylershof aan de Koudenhorn, gesticht door Pieter Teyler van der Hulst in de 18e eeuw. Pieter Teyler van der Hulst is eveneens de naamgever van het Teylers museum. Sport en recreatie Door deze plaats loopt de Europese wandelroute E9, ter plaatse ook North Sea Trail of Hollands Kustpad geheten. De E9 loopt langs de kust van Portugal naar de Baltische staten. De 50 km. lange fietsroute Rondje Haarlem is een goede manier om kennis te maken met Haarlem. Sinds 1869 bestaat de IJsclub Haarlem. Sinds 1879 bestaat de Koninklijke HFC (Haarlemsche Football Club), de oudste voetbalclub van Nederland. Sinds 1884 bestaat de Haarlemse Lawn-TennisClub (HLTC), de oudste tennisclub van Nederland. Sinds 1889 bestaat HFC Haarlem. Overige De Haarlemse krant Haarlems Dagblad is de oudste nog bestaande krant ter wereld (uit 1656). Sinds 1703 bestaat Joh. Enschedé. Drukkerij van o.a. waardepapieren. Sinds 1863 is Droste in Haarlem gevestigd. Er bestaat een jumelage met de Duitse stad Osnabrück en met de Franse stad Angers. * Er bestaat een stedenband met de stad Mutare in Zimbabwe. De lokale omroep van Haarlem is Haarlem 105. In 1901 is de Historische Vereniging Haerlem opgericht. Deze vereniging stelt zich ten doel de geschiedenis van Haarlem en Kennemerland in ere te houden. Beschrijving van de delen van de stad Noord (zie ook Schoten) - In het noorden vind je het zwembad 'De Planeet' dat een paar jaar geleden deels is afgebrand maar nu weer volop in gebruik is. Diverse sportclubs kennen hun vestiging in Noord, onder andere hockeyclub Haarlem (HC Haarlem) en ook vind je hier het stadion van HFC Haarlem waarnaast Sparks Haarlem (Honk en Softbal (Europese topclub)) en HFC EDO. Langs de Westelijke Randweg is ook het Pim Mulierstadion (honkbal (thuishaven van Kinheim 1)) en de recentelijk (2006) deels overkapte kunstijsbaan. Ook in Haarlem Noord is de langste winkelstraat van Nederland: de Cronjéstraat en de stadskweektuinen Huis Ter Kleef. Ook vind je er de 'Mooie Nel' (een grote plas aan het Spaarne) waar je uitermate goed kan varen vissen en/of lopen/fietsen. Noord Oost - Ten noordoosten van Haarlem vind je o.a. de Waarderpolder, waar verschillende grote firma's hun winkels hebben gevestigd, o.a. Ikea en Gamma. De Waarderpolder is een industrieterrein, er zijn maar weinig woningen. De Waarderpolder grenst aan het natuurgebied Spaarnwoude, hier vind je ook het NS-Station Haarlem-Spaarnwoude. Oost - Haarlem Oost werd in het verleden gekenmerkt door haar slachthuis en haar oude Amsterdamsebuurt. Door het vocht in de grond van het oosten van Haarlem hebben veel voor- en naoorlogse huizen last van palenpest. De veelal houten palen worden aangevreten door een schimmel waardoor de huizen verzakken. Haarlem Oost is net als veel andere buurten in Haarlem gebouwd als een arbeidersbuurt. Bezienswaardigheden kent Haarlem Oost ook. Aan de rand tussen Oost en het centrum vind je de koepelgevangenis, de Amsterdamse Poort en molen De Adriaan. Zuid Oost (Schalkwijk) - Ten zuidoosten van het centrum ligt de grote nieuwbouwwijk Schalkwijk waar ongeveer 35 à 40 duizend mensen wonen. De wijk is vergelijkbaar met bijvoorbeeld de Bijlmermeer: ruim opgezet met veel hoogbouw (galerijflats) maar ook met veel groenvoorzieningen. Aan de westzijde wordt Schalkwijk begrensd door rivier het Spaarne aan de zuidzijde door de ringvaart van de Haarlemmermeer. Schalkwijk is opgedeeld in vier deelwijken: Boerhaavewijk, Meerwijk, Molenwijk en Europawijk. De wijk kent een redelijk groot winkelcentrum dat in de volksmond ook wel "Het Wink" wordt genoemd. Hier zijn o.a. de HEMA, Blokker en V&D gevestigd (en ruim 150 andere winkels), naast natuurlijk een aantal supermarkten. In Schalkwijk ligt ook het 'Boerhaavebad' (een openbaar zwembad) en Van der Valk Hotel Haarlem-Zuid. Zuid - Ten zuiden van het centrum van Haarlem ligt het stadsbos "de Haarlemmerhout" Tegenover het stadsbos aan de centrumzijde is het provinciehuis of wel Landhuis Welgelegen dat werd bewoond door Henry Hope en Lodewijk Napoleon. De buurten rond de Haarlemmerhout zijn van oudsher de buurten waar de wat meer gefortuneerde mensen wonen. De vele villa's dicht tegen de Haarlemmerhout aan worden tegenwoordig vooral gebruikt als kantoorpanden. Ten westen van de Haarlemmerhout ligt de Koninginnebuurt, de 'goudkust' van Haarlem. West Ten westen van Haarlem bevinden zich de zee, duinen en natuurparken, je hebt vele fiets- en looproutes waar je je op een mooie vrije dag zeker niet hoeft te vervelen. Van kleine paadjes door het bos tot hoge duinen en de zee en van kleine gehuchtjes tot de monumenten in het westen van Haarlem, je vind het hier allemaal. Aan de westkant van Haarlem bevinden zich ook een aantal kleinere plaatsen zoals Overveen, Bloemendaal en Aerdenhout. Ook vind je hier het openluchtbad 'De Houtvaart', dat dateert uit 1927. Tijdens de Olympische Zomerspelen 1928, die in Amsterdam werden gehouden, trainde hier de Amerikaanse zwemploeg. In Haarlem West ligt ook de Leidse buurt, direct aan en ten westen van de Leidsevaart. Ook in dit deel van de stad hebben veel huizen last van palenpest. Aan de Leidsevaart vindt u de Kathedrale Basiliek Sint Bavo. Dit gebied is zo mooi dat het een nationaal park is geworden "Nationaal Park Zuid-Kennemerland".Nationaal Park Zuid-Kennemerland:duinen.png Centrum Het oude Centrum van Haarlem herbergt vele oude straatjes en monumenten. Alles ligt op loopafstand, van de cafés op de Grote Markt tot de hofjes nabij de Houtstraat. Er valt veel te beleven in het het centrum en als je van muziek houdt kan je niet om Haarlem heen. Jaarlijks zijn er verschillende muziekfestivals die absoluut de moeite waard zijn. Het is goed winkelen in Haarlem. Dankzij de verschillende winkeltjes, leuke restaurantjes, cafeétjes en warenhuizen is Haarlem voor de zoveelste keer gekozen tot de 'beste winkelstad van Nederland'. In het centrum vindt u ook de sportschool van Ken Am Ju, de Europese topclub op gebied van Judo. Dwars door het centrum stroom de rivier het Spaarne.Haarlem is mede door al deze dingen voor de zoveelste maal op rij "Winkelstad van Nederland". Wandelroute Freek van Leeuwen, En nu maar lopen... (twee wandelingen met Godfried Bomans door Haarlem). Haarlem: Godfried Bomans Genootschap, 2000. Zeer complete stadswandeling met foto's Bekende en beroemde Haarlemmers Jurriaan Andriessen, componist Mari Andriessen, beeldhouwer Samuel Ampzing, dominee en dichter Wim Balm, voetballer Giel Beelen, radio-dj Nicolaas Beets, schrijver Patrick Beljaards, Honkballer Vera Beths, violist David Bergman, Honkballer Loek Biesbrouck, voetballer Godfried Bomans, schrijver (geboren in Den Haag) Corrie ten Boom, horlogemaakster, evangeliste en schrijfster Henri Boot, schilder Ruud Bossen, scheidsrechter betaald voetbal Floris Jan Bovelander, hockeyinternational Jan de Bray, schilder Bart de Graaff ex-tv presentator BNN Adriaen Brouwer, schilder Job Bulters, voetballer Jacob van Campen, bouwmeester Job Cohen, politicus Cornelis Corneliszoon, kunstschilder Laurens Janszoon Coster, boekdrukker Midas Dekkers, Bioloog en schrijver Frederik van Eeden, psychiater en schrijver Jacques van Egmond, wielrenner Louis Ferron, schrijver Alphons Freymuth, schilder Barry van Galen, voetballer Ruud Geels, voetballer Eelco van der Geest, judoka Dennis van der Geest, judoka Yvonne van Gennip, schaatsster Bart de Graaff, tv-presentator, programmamaker, omroepoprichter en -voorzitter Pieter de Grebber, schilder Boudewijn de Groot, zanger, componist Frans Hals, schilder Femke Halsema, politica Jan de Hartog, schrijver Kenau Simonsdochter Hasselaer, vrijheidsstrijdster Willem Claeszoon Heda, schilder Maarten van Heemskerck, schilder Piet Huyg, voetballer Arthur Japin, schrijver Pieter Joon, sportbestuurder Brigitte Kaandorp, cabaretière Barbara Karel, radio-dj Piet Ketting, componist Sigrid Koetse, toneelspeelster / actrice Angéla Kramers, zangeres van de Dolly Dots Jan Adam Kruseman, schilder Pieter Langendijk, toneelschrijver Judith Leyster, schilder Jan Huygen van Linschoten, ontdekkingsreiziger Hans van Lieshout, Houthandelaar Jacobus van Looy, schilder, schrijver John Maas, Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht Maurits Mok, dichter Roel de Mon, honkballer Irene Moors, tv presentator Jan Mul, componist Pim Mulier, atleet en sportpionier Harry Mulisch, schrijver Felix de Nobel, pianist Lennaert Nijgh, schrijver Tom Okker, tennisspeler Adriaen van Ostade, schilder Cornelis Padbrué, componist Adriaan Paulen, atleet, sportbestuurder en verzetsman Bram Peper, politicus Alexander Pola, schrijver Pieter Post, architect Hendrik Gerritszoon Pot, schilder Harry Prenen, dichter-illustrator-journalist-leraar Sonja Prins, schrijfster Theo van Reijn, beeldhouwer Han Reiziger, musicus en presentator Coba Ritsema, schilderes Willem Ruis, presentator Jacob van Ruysdael, schilder Pieter Janszoon Saenredam, schilder Hannie Schaft, verzetsstrijdster Brenda Schultz-McCarthy, tennisster Mart Smeets, (sport)journalist, presentator en publicist Kick Smit, voetballer Theo Sontrop, dichter Maarten Stekelenburg, voetbal keeper Jan Steen, schilder Gertjan Tamerus, voetballer Fred Teeven, officier van justitie Caroline Tensen, televisiepresentatrice Hendrik van Teylingen, schrijver Trefossa, dichter Rob Trip, journalist, radio- en TV-presentator Macha van der Vaart, hockeyinternational Friso van Vemde Oudejans, cabaretier, lid van de Ashton Brothers Kees Verkade, beeldhouwer Dick Verkijk, journalist Frank Verlaat, voetballer Kees Verwey, schilder Gallyon van Vessem, presentatrice Erik de Vogel, acteur Cornelis Visscher, graveur Willem A. Visser 't Hooft, protestantse leider Alex van Warmerdam, acteur, regisseur, schrijver, schilder en vormgever. Hans Werdekker, voetballer Monique van der Werff, actrice L.H. Wiener, schrijver Paul Witteman, journalist en presentator Joop Wijn, minister van Economische Zaken in het Kabinet-Balkenende III Patty Zomer, zangeres van de Dolly Dots Patrick Zwaanswijk, voetballer Hendrik Zwaardemaker, fysioloog Joop van Zijl, nieuwslezer Veelgemaakte spellingsfouten: Harlem Haaarlem Haarlen Harlen Haarle bron: wikipedia Bron foto: wikipedia	Bedrijfsreclame hotel auto bouw winkel drukkerij bloemen bezorgen rijschool makelaar flats hypotheek notaris woningen keuken hoveniers reisburo catering restaurant gasfitter loodgieter schilder stratemaker bruidsboetiek bruidsmode verhuizer Provincie Home