|
|
GRONINGEN
Groningen (Grun / Grunn) is de hoofdstad van de provincie Groningen in
Nederland. De stad wordt ook wel de "metropool van het Noorden" genoemd.
De stad heeft 181.000 inwoners (2006). Het is een stad met veel
gevarieerde handel en industrie. Groningen is ook een studentenstad. De
Rijksuniversiteit Groningen en de Hanzehogeschool Groningen hebben samen
ruim 40.000 studenten. Groningen is dan ook een 'jonge' stad. De stad is
als woonplek in trek bij studenten en jonge, kinderrijke gezinnen.
Tot ver in de omtrek wordt Groningen "Stad" genoemd. In de bus laat je je
strippenkaart zien en zegt: "Stad" en de chauffeur stempelt af tot
Groningen. Of zoals de stad-Groningers zeggen: "D'r is mor ain stad en dat
is Stad". Zelf noemen ze zich "Stadjer" of "Stadjeder".
Stadjers noemen Groningen ook wel liefkozend: "Groot Loug", dat wil zeggen
"Groot Dorp".
Zelf hebben de stad-Groningers als bijnaam: mollebonen.
Groningse Martinitoren
Geschiedenis
Historische plattegrond van Groningen
Groningen ontstond op de noordelijkste uitloper van de Hondsrug. De oudst
bekende schriftelijk vermelding dateert uit 1040, maar vaststaat dat de
huidige stad al ver voor dat jaar een bewoonde plaats was. De oudste
archeologische vondsten zijn met bebulp van de C 14 methode gedateerd op
circa 3950-3720 voor Chr. Een onafgebroken bewoning kan worden vastgesteld
vanaf de derde eeuw.
Het aanvankelijke Drentse esdorp werd in de middeleeuwen een belangrijke
handelsplaats. Om haar gezag te tonen bouwden de stadjers in de dertiende
eeuw op eigen gezag een omwalling. De stad trad in die periode ook toe tot
de Hanze. De invloed van de stad op de Ommelanden was dusdanig groot dat
daar de omgangstaal van Fries veranderde in Gronings.
De invloed van de stad op de provincie uitte zich op vele manieren. In
sommige gevallen, bijvoorbeeld in Westerwolde, functioneerde de stad
rechtstreeks als landsheer, in andere gevallen was de stad aanwezig als
grondbezitter, in weer andere gevallen als vervener, bijvoorbeeld door het
aanleggen van het Stadskanaal of als inpolderaar bijvoorbeeld in de
Stadspolder. Groningen was tot ver in de twintigste eeuw na het rijk de
grootste grondbezitter in Nederland, zie ook het artikel Stadsbezittingen.
De stedemaagd van Groningen (schilderij in het stadhuis van Groningen)
Het hoogtepunt van de macht van de stad ligt aan het einde van de
vijftiende eeuw. De invloed reikte toen tot ver in de huidige provincie
Friesland. In die periode werd ook de huidige Martinitoren gebouwd die
oorspronkelijk 127 meter hoog was en op dat moment het hoogste bouwwerk in
Europa was. Aan de relatieve zelfstandigheid kwam een einde in de
zestiende eeuw. De stad koos uit eigen belang na het uitbreken van de
opstand voor Spanje, maar sloot zich in 1594, de reductie van Groningen,
alsnog aan bij de Republiek.
Groningen kreeg in 1614 haar universiteit, primair voor de opleiding van
predikanten. Eveneens in de zeventiende eeuw werd de stad fors uitgebreid
en kreeg zij een nieuwe omwalling. Die nieuwe vesting werd in het rampjaar
1672 vruchteloos belegerd door de bisschop van Münster, Bernhard von
Galen. Ieder jaar op 28 augustus viert de stad de overwinning op Bommen
Berend (zie Gronings Ontzet). In 1698 werd de vesting versterkt met
'Nieuwe Werken', namelijk de Linie van Helpman, bedacht door Menno van
Coehoorn.
De bijzondere positie van de stad, als Heer van grote delen van de
provincie, eindigde in de Franse tijd.
Terrasjes
Bestuurlijke indeling
De stad wordt veelal vereenzelvigd met de gemeente, maar dat is niet
correct. De gemeente omvat naast de stad ook een aantal dorpen en
gehuchten. Voor een overzicht van die dorpen wordt verwezen naar de
betreffende pagina.
De stad is onderverdeeld in 5 stadsdelen en een groot aantal wijken.
Bestuurlijk hebben de wijken overigens geen aparte status.
Wijken binnen de stad Groningen
Beijum
Binnenstad
Buitenhof
Coendersborg
Corpus den Hoorn
Drielanden
Europapark
Gravenburg
De Held
Heemwerd
Helpman
Herewegwijk
Hoogkerk*
De Hoogte
Hoornsemeer
Hortusbuurt
De Hunze
Indische Buurt
Korrewegwijk
Kostverloren
Lewenborg
De Linie
Noorderhoogebrug*
Oosterhoogebrug*
Oosterparkwijk
Oosterpoortwijk
Oranjewijk
Paddepoel
Reitdiep
Selwerd / Selwerdflat
Rivierenbuurt
Schildersbuurt
Selwerd
Stadsparkwijk
Ter Borch
Ulgersmaborg
Van Starkenborgh
Vinkhuizen
De Wijert
Zeeheldenwijk
(*) Hoogkerk wordt door de oorspronkelijke inwoners nog steeds als apart
dorp gezien. Voor Noorderhoogebrug en Oosterhoogebrug geldt dat in mindere
mate.
[bewerk] Bezienswaardigheden
De Hooge der Aa en der Aa-kerk
Groningen heeft het zwaar te verduren gehad tijdens de Tweede
Wereldoorlog. Met name de Grote Markt werd tijdens de bevrijding in april
1945 zwaar beschadigd. Het symbool van de stad, de Martinitoren (door de "stadjers"
d'Olle Grieze genoemd) en de bijbehorende kerk bleven gespaard, evenals
het Goudkantoor en het stadhuis.
Ten oosten van de Grote Markt ligt het Martinikerkhof met het
provinciehuis en het Prinsenhof. Achter dat pand ligt de fraaie
Prinsentuin met hierin een van de rijkst vormgegeven zonnewijzers van het
land.
Aan de westkant van de Grote Markt ligt de Vismarkt. Met name de zuidkant
van dit plein bevat een aantal fraaie panden. Het plein wordt aan de
westkant begrensd door de Korenbeurs, een verwijzing naar de rijkdom van
de provincie in de negentiende eeuw die gebaseerd was op de graanteelt op
de vruchtbare zeeklei
Achter de Korenbeurs verheft zich de Der Aa-kerk, na de Martinikerk de
tweede parochiekerk van de historische stad. Iets verder naar het westen,
langs het water, of op zijn Gronings het diep, staan langs de Hoge der A
een aantal fraaie pakhuizen en woonhuizen.
Een bijzonder aspect van Groningen zijn de vele hofjes, in Groningen
gasthuizen genoemd. De bekendste zijn het Pelstergasthuis en het
Pepergasthuis. Het hoofdstation uit 1896, direct buiten de zogenaamde
diepenring is een van de fraaiste stations in Nederland.
Er zijn in Groningen veel beelhouwwerken in de openbare ruimte te zien
waaronder enkele van Wladimir de Vries. Ook het beeldenproject van de
Rijksuniversiteit Groningen , heeft meerdere kunstwerken opgeleverd.
Verder bevindt zich bij iedere uitgaande weg van de gemeente een beeld of
installatie van het zogenaamde "project stadsmarkeringen" uit 1990.
[bewerk] Kunst, Cultuur en Uitgaansleven
Groningen is de grootste, Groningers zouden zeggen enige, stad in het
noorden van Nederland. De stad vervult daardoor een centrumfunctie, die
nog versterkt wordt door de aanwezigheid van de Universiteit en het grote
aantal jonge inwoners die dat meebrengt. Dat uit zich in een zeer
gevarieerd cultureel aanbod.
Musea
Groninger Museum
Het belangrijkste museum is zonder meer het Groninger Museum.
Oorspronkelijk was dit een vrij traditioneel provinciaal streekmuseum,
maar sinds de nieuwbouw, op een kunstmatig eiland in het Verbindingskanaal
is dit een van de meest vernieuwende musea in Nederland.
In het oude gebouw van het Groninger Museum is tegenwoordig het
Natuurmuseum Groningen gevestigd. Daarnaast is het Nederlands Stripmuseum,
aan de Westerhaven in Groningen gevestigd. Voor verstokte rokers heeft de
stad een rokersmuseum. De geschiedenis van Groningen, stad en provincie,
op zeevaartgebied is het thema van het Noordelijk Scheepvaartmuseum in de
Brugstraat. Aan de Arubastraat 12 is Esperanto Nederland gevestigd, de
vereniging die informatie verstrekt over het Esperanto en over de bijdrage
die het Esperanto als neutrale taal levert aan het oplossen van
taalproblemen.
Theater- en concertpodia
Groningen heeft een uitbundig cultureel leven. Naast gevestigde
instellingen zoals de Stadsschouwburg aan de Turfsingel, cultuurcentrum de
Oosterpoort aan de Trompsingel, Vera aan de Oosterstraat, Grand Theatre
aan de Grote Markt en Simplon aan het Boterdiep, is er een levendig
circuit van kroegen waar tenminste een keer in de week live muziek wordt
gebracht. Groningen heeft als een van de weinige grote steden ook een
echte undergroundscene. Voor grote producties is er sinds enige jaren een
nieuwe zaal in Martiniplaza.
Uitgaansleven
Vismarkt met de korenbeurs en de der Aa-Kerk op de achtergrond
Het uitgaansleven telt vele cafés, voornamelijk rond de Grote Markt,
Vismarkt, de Poelestraat en de Peperstraat. Groningen heeft ook twee
hoerenbuurten, zie Groningse hoerenbuurt.
Economie en werkgelegenheid
Groningen is steeds een belangrijke handelsstad gebleven en is
tegenwoordig ook een centrum voor de voedingsmiddelenindustrie (suiker,
tabak, koffie). De laatste jaren wordt er vanuit de gemeente veel nadruk
gelegd op de zakelijke dienstverlening (voornamelijk in de ICT-sector) en
de zogenoemde "Life Sciences". In 2004 telde Groningen rond de 125.000
arbeidsplaatsen, hieruit blijkt de economische regiofunctie van de stad.
Het gemiddelde aantal arbeidsplaatsen per inwoner is veel hoger dan dat
van Nederland als geheel (696 per 1000 tegen 464 per 1000).
Industrie
De industrie neemt een steeds kleiner deel van de totale
werkgelegenheid in de stad voor zijn rekening. Was in 1999 nog ca. 15%
werkzaam in de industrie, in 2004 was dit afgenomen tot ongeveer 12%. Een
onderdeel van de industrie waar Groningen wijd en zijd om bekend staat is
de suikerindustrie. Groningen is de grootste 'suikerstad' in Europa en
vervult traditioneel een belangrijke rol in de Nederlandse
bietsuikerindustrie.
De stad kent twee grote suikerverwerkende fabrieken. Naast de fabriek van
de Suikerunie in de stad ligt er nog een suikerfabriek binnen de
gemeentegrenzen: CSM Vierverlaten in Hoogkerk. De eerste produceert
jaarlijks 235.000 ton suiker met 283 werknemers, de tweede 250.000 ton met
250 werknemers.
Andere bekende Groninger bedrijven zijn Hooghoudt (alcoholische dranken,
waaronder jenever) en Niemeyer (tabaksproducten, waaronder Samson-shag).
[bewerk] Zakelijke dienstverlening
Gasuniegebouw
De zakelijke dienstverlening levert ongeveer 30% van de totale
arbeidsplaatsen (in 2004 rond de 36.000) in Groningen. Hiermee is het de
op één na grootste sector. Binnen de sector zijn er in gemeentelijk beleid
een aantal subsectoren aangegeven die kansrijk worden genoemd. Dit zijn de
ICT-sector, de Life Sciences, Toerisme en Energie & Milieu. Van deze
subsectoren presteren vooral de eerste drie sectoren erg goed, met
gemiddelde groeicijfers van rond de 5% per jaar van 1999 tot 2004.
Het belangrijkste bedrijf in deze sector is de Gasunie. In 2005 is het
bedrijf gesplitst in een handelspoot en een bedrijf dat het beheer heeft
over het buizennet. Beide zijn in Groningen gevestigd.
Handel en horeca
Grote Markt Zuidzijde, met een aantal horecagelegenheden, gezien vanaf de
Martinitoren
De handel en horeca vormen de op twee na grootste sector binnen de
Stadgroninger werkgelegenheid. In totaal waren er in 2004 rond de 20.000
arbeidsplaatsen, een aantal dat nauwelijks is veranderd in de afgelopen 5
jaar. Markant figuur binnen de horeca is Sjoerd Kooistra, die eigenaar is
van de meeste etablissementen aan de Grote Markt.
Niet-zakelijke dienstverlening
De aanwezigheid van de Rijksuniversiteit Groningen, de
Hanzehogeschool, het Universitair Medisch Centrum Groningen en Groningens
status als provinciehoofdstad en regionaal centrum maakt dat de stad een
groot deel van zijn werkgelegenheid (meer dan 40% in 2004) te danken heeft
aan deze sector.
bron: wikipedia
Bron foto: wikipedia |
Bedrijfsreclame
hotel
auto
bouw
winkel
drukkerij
bloemen bezorgen
rijschool
makelaar
flats
hypotheek
notaris
woningen
keuken
hoveniers
reisburo
catering
restaurant
gasfitter
loodgieter
schilder
stratemaker
bruidsboetiek
bruidsmode
verhuizer
Provincie
Groningen
Appingendam
Delfzijl
Groningen
Haren
Hoogezand
Leek
Pekela
Sappemeer
Stadskanaal
Rottum
Ter Apel
Veendam
Winschoten
|