|
|
DEN HAAG
Den Haag (Haags: De Haag) of
's-Gravenhage is de hoofdstad van de Nederlandse provincie Zuid-Holland.
Met 476.984 inwoners (1 november 2006, bron: CBS) is het de derde gemeente
van het land. Het is tevens de regeringszetel van Nederland, dus de zetel
(of residentie) van de regering en het parlement. Tevens is het de
woonplaats van koningin Beatrix. Omdat het om deze redenen eigenlijk ook
aan de definitie van hoofdstad voldoet, wordt het in sommige buitenlandse
gidsen en boeken eveneens wel als (de facto) hoofdstad van Nederland
genoemd. De gemeente Den Haag maakt tevens deel uit van het kaderwetgebied
Haaglanden.

Den Haag
Naam
Vanouds werd voor de plaats de naam Die Haghe of Den Hag(h)e gebruikt.
Vanaf 1602/1603 gebruikte het stadsbestuur officieel de naam
's-Gravenhage, die als deftiger werd beschouwd en komt van 'des Graven
ha(a)ge' (Haag van de(n) Graaf) (respectievelijke tweede en vierde
naamvalsvormen uit het Nederlands).
Sinds 1990 gebruikt de gemeente consequent de (verkorte) naam Den Haag (in
plaats van 's-Gravenhage), ook al vanwege de internationalisering van de
hofstad, haar huidige recent verworven status van juridische hoofdstad van
de wereld (IGH; VN-ISH), en tevens om aan te sluiten bij buitenlandse
benamingen als The Hague in het Engels (En: The Hague), La Haye in het
Frans (Fr:La Haye), (Den) Haag in het Duits (De:Den Haag), Haag in het
Deens (Dk:Haag) en La Haya in het Spaans (Es:La Haya).
In 1990 werd een voorstel om de gemeentenaam officieel in Den Haag te
veranderen echter afgewezen. Beide namen zijn echter vanouds officieel
toegestaan. (Een en ander in tegenstelling tot de gemeentenaam Den Bosch
(die officieel niet correct is, maar in spraakgebruik de voorkeur geniet)
voor 's-Hertogenbosch, welk in alle uitingen de enige juiste is).
In paspoorten/identiteitskaarten en officiële stukken die uitgegeven
worden door de gemeente staat altijd: 's-Gravenhage.
De spoorwegen en de ANWB-wegwijzers gebruiken de kortere naam Den Haag .
Schrijfwijze: let op de schrijfwijze: de apostrof ( ' of hoge comma) wordt
geplaatst vóór de s (en niet zoals soms abusievelijk gebeurt erachter).
Het is dus 's (afgekort van des) en een verbindingsstreepje (-) en dan
Gravenhage (met hoofdletter). --> 's-Gravenhage
Stad of dorp ?
Sommige inwoners van Den Haag beschouwen de stad als "dorp", omdat
nooit stadsrechten verleend zouden zijn. Dit is niet juist, want Den Haag
kreeg stadsrechten in 1806 van Lodewijk Napoleon, opnieuw bekrachtigd in
1810 door Napoleon Bonaparte. Feitelijk waren deze symbolisch, omdat het
stadsrecht al sinds de 17e eeuw in belang aan het afnemen was en in 1798
door de Bataafse Republiek is afgeschaft.
Lang voor die tijd had Den Haag al bijzondere privileges ontvangen, die
het wel degelijk tot een stad maakten. Het waren echter de overige steden,
die voorkwamen dat Den Haag, als zelfstandige stad, zitting kon nemen in
het bestuur van het gewest Holland.
Vanaf 1334 kreeg Den Haag al het recht op een jaarmarkt;
In 1370 stelde hertog Albrecht van Beieren, graaf van Holland, de grens
van het rechtsgebied vast.
In 1451 werden de bevoegdheden van schepenen vastgesteld naar voorbeeld
van het Leidse stadsrecht. Zo kreeg het een vroedschap, die betrokken was
bij de jaarlijkse verkiezing van de schepenen.
In 1559 kreeg Den Haag bovendien twee burgemeesters met dezelfde status en
rechten als de burgemeesters van de bestaande steden van Holland.
Het wettelijke verschil tussen stad en platteland is na de grondwet van
1848 en de Gemeentewet van 1851 definitief komen te vervallen.
Geschiedenis
Den Haag bestaat sinds 1230, toen graaf Floris IV van Holland op de
plek, waar reeds een hofstede stond van Vrouwe Meilindis van Wassenaer,
een bescheiden kasteel bouwde. In 1248 liet graaf Willem II, tevens Rooms
Koning geworden, een meer passend kasteel bouwen aan het duinmeer, de
huidige Hofvijver. Zijn zoon Floris V zorgde er na Willems vroegtijdige
dood voor dat de Ridderzaal voltooid werd. Ze was voorzien van verguld dak
en torenspitsen.
De Ridderzaal en het Binnenhof werden versterkt, maar het dorp eromheen
kreeg nooit stadsrechten, al bleef Den Haag residentie van de graven van
Holland en hun opvolgers. Den Haag kon groeien als compromis tussen de
Hollandse steden, maar diezelfde steden zorgden ervoor dat Den Haag geen
vestingstad werd.
15e eeuw
Aan het eind van de langdurige Hoekse en Kabeljauwse twisten werd Den
Haag, niet beschermd door wallen en singels, in juli 1479 ingenomen en
geplunderd door Wolffert van Borssele en Reynier van Broeckhuysen.
16e eeuw
In 1528 werd Den Haag geplunderd door de Gelderse veldheer Maarten van
Rossum, die een groot deel van de nederzetting buiten het grafelijk
kasteel platbrandde.
Ook tijdens de beginjaren van de Tachtigjarige Oorlog werd Den Haag
genadeloos geplunderd en raakte het nagenoeg ontvolkt. De stad was het
Spaanse hoofdkwartier tijdens het beleg van Leiden.
Al zeker sinds circa 1400 telde Den Haag enkele duizenden inwoners,
waardoor het in feite eerder een stad dan een dorp was. Een stad placht in
die tijd echter een zeer verregaande mate van zelfbestuur te hebben en de
graven van Holland (en later hun opvolgers, de hertogen van Bourgondië en
de Habsburgers) verkozen het om het in hun eigen residentie zelf voor het
zeggen te hebben. Vanaf 1581 zette de Republiek der Zeven Verenigde
Nederlanden deze praktijk voort, omdat Den Haag de plaats was waar het
hoogste regeringsorgaan, de Staten-Generaal, resideerde.
Ook was het stadhouderlijk hof daar gevestigd. Aanvankelijk had het er in
de jaren 1580 nog om gespannen of het verwoeste Den Haag weer zou worden
opgebouwd; de machtige stad Delft wilde in haar directe omgeving de
opkomst van een gevaarlijke rivaal liever verhinderen, mede omdat de stad
Delft wenste dat de Staten-Generaal zich blijvend in Delft zou vestigen.
Uiteindelijk werd toch tot wederopbouw besloten, en de Staten-Generaal
bleven in Den Haag gevestigd.
17e en 18e eeuw
In 1622 telde Den Haag 16.000 inwoners. In de 17e eeuw werd Den Haag
omgeven door grachten, die door stadhouder prins Maurits als aanzet tot
volledige vestingwerken waren aangelegd, maar van de geplande echte
verdedigingswerken kwam verder niets. Aan het eind van de 18e eeuw was het
bevolkingsaantal opgeklommen tot ongeveer 40.000, waarmee dit "dorp" de op
twee na grootste nederzetting van Nederland was geworden (na Amsterdam en
Rotterdam). Door de aanwezigheid van het stadhouderlijk Hof, de
Staten-Generaal en buitenlandse diplomaten en (buitenlandse) adel had Den
Haag een veel aristocratischer karakter dan de meeste andere Nederlandse
steden. Er was een groot contrast tussen de aristocratische wijk rondom
het Binnenhof en Voorhout en de meer volkse delen van het "dorp".
19e eeuw
Pas in 1806, onder Frans bewind, kreeg Den Haag zijn stadsrechten,
maar in die tijd was een vestingmuur eerder een keurslijf dan een
voordeel: Den Haag bleef zonder omwalling en kon zich op ruime schaal
uitbreiden. Na 1850 begon de stad zich uit te breiden buiten de 17e eeuwse
grachtengordel. Het inwonertal was toen ruim 70.000. Omstreeks 1870 zou
het aantal van 100.000 worden gehaald, en rond 1900, in de fin de
siècle-tijd van Louis Couperus, telde de stad ongeveer 200.000 inwoners.
Ten zuiden van de oude binnenstad ontstonden toen dichtbevolkte
arbeiderswijken (Laakkwartier, Schilderswijk, enz.), terwijl tegen de
duinkant nieuwe wijken voor de meer gefortuneerde burgers gebouwd werden
(Statenkwartier, Duinoord, Archipelbuurt, enz.). In die tijd speelde Den
Haag ook in kunstzinnig opzicht een belangrijke rol vanwege de schilders
van de Haagse School. In 1872 vond tijdens het Haagse congres van de
Eerste Internationale de splitsing plaats tussen de anarchisten (Michail
Bakoenin) en de marxisten (Karl Marx).
20e eeuw
In 1899 vond in Den Haag de Eerste Haagse Vredesconferentie plaats,
die leidde tot de oprichting van het Permanent Hof van Arbitrage, dat in
Den Haag gevestigd werd. De Amerikaanse staalmagnaat Andrew Carnegie
schonk een bedrag van $ 1.500.000 voor de bouw van het Vredespaleis
(gebouwd tussen 1907 en 1913), waarin dit hof zou zetelen. Later werd ook
het Internationaal Gerechtshof in het Vredespaleis gevestigd. In 1920 en
1964 vonden in Den Haag Universele Esperantocongressen plaats.
Tegen het eind van de Tweede Wereldoorlog, op 3 maart 1945, kwamen tijdens
het Bombardement op Bezuidenhout 510 mensen om het leven. Het bombardement
werd uitgevoerd door de geallieerden en had als doel de vernietiging van
de mobiele V-2-lanceerinrichtingen van de Duitsers.
In de 20e eeuw heeft Den Haag gebieden geannexeerd wegens ruimtegebrek. De
voormalige gemeente Loosduinen werd in 1923 als eerste samengevoegd met
Den Haag.
Met ingang van 1 januari 2002 zijn de nieuwbouwwijken Leidschenveen en
Ypenburg als gevolg van grenscorrecties toegewezen aan Den Haag, ten koste
van Leidschendam, Pijnacker, Rijswijk en Voorburg.
Stadsdelen en wijken
De Laan van Meerdervoort bij de kruising met de Zoutmanstraat, gezien
vanuit het torentje van het Gymnasium Haganum
Den Haag telt acht stadsdelen. Elk van deze stadsdelen heeft een eigen
stadsdeelkantoor, waar de meeste gemeentelijke diensten zijn gehuisvest.
Dankzij die stadsdeelkantoren is de gemeente voor veel zaken makkelijker
bereikbaar. De huidige indeling in stadsdelen is in 1988 vastgesteld door
de gemeenteraad. De indeling in wijken en buurten die toen werd
geintroduceerd wijkt af van de bekende wijk- en buurtindeling die sinds
1953 werd gebruikt.
Centrum
Archipelbuurt
Centrum
Groente- en Fruitmarkt
Schilderswijk
Stationsbuurt
Transvaal
Willemspark
Zeeheldenkwartier
Escamp
Bouwlust / Vrederust
Leyenburg
Moerwijk
Morgenstond
Rustenburg/Oostbroek
Wateringse Veld
Zuiderpark
Haagse Hout
Benoordenhout
Bezuidenhout
Haagse Bos
Mariahoeve
Marlot
Laak
Laakkwartier en Spoorwijk
Binckhorst
Leidschenveen-Ypenburg
Forepark
Hoornwijk
Leidschenveen
Ypenburg
Loosduinen
Bohemen en Meer en Bos
Kijkduin en Ockenburg
Kraayenstein en De Uithof
Loosduinen
Waldeck
Scheveningen
Belgisch park
Duindorp
Duinoord
Geuzen- en Statenkwartier
Oostduinen
Scheveningen
Van Stolkpark en Scheveningse Bosjes
Westbroekpark en Duttendel
Zorgvliet
Segbroek
Bomen- en Bloemenbuurt
Regentessekwartier
Valkenboskwartier
Vogelwijk
Vruchtenbuurt
Inwoners
Centrum (stadsdeel Den Haag) ±100.000 inwoners
Escamp ±113.000 inwoners
Haagse Hout ±42.040 inwoners
Leidschenveen-Ypenburg ±40.000 inwoners
Laak ±38.200 inwoners
Loosduinen ±47.500 inwoners
Scheveningen ±56.000 inwoners
Segbroek ±59.000 inwoners +
Totaal: 495740 inwoners
Bezienswaardigheden
Het Mauritshuis
Ridderzaal en Binnenhof
Gevangenpoort
Mauritshuis
Madurodam
Oude Stadhuis
Grote Kerk
Nieuwe Kerk
Paleis Noordeinde
Lange Voorhout
Vredespaleis
Indisch Monument
Cultuur
Panorama Mesdag
Congresgebouw - North Sea Jazz Festival
Gemeentemuseum
Museum Beelden aan Zee
Stichting Internationaal Esperanto-Instituut
Mauritshuis
Madurodam
Escher Museum "Escher in het Paleis"
Koninklijke Schouwburg
Centrum Beeldende Kunst
ALBA theaterhuis
Uitgaansgelegenheden
Grote Markt
Scheveningen
Het Plein
Omgeving Buitenhof en Groenmarkt
Winkelen
Grote Marktstraat
Spuistraat en Vlamingstraat
De Haagsche Bluf
Hoogstraat en Noordeinde
Lange Poten en Korte Poten
Venestraat
Markthof
Evenementen
Haags Bevrijdingsfestival
Parkpop
Koninginnenach
Pasar Malam Besar
Sport en recreatie
De profvoetbalclub van Den Haag is ADO Den Haag, dat uitkomt in de
Eredivisie. Andere voetbalclubs in de stad zijn Scheveningen, HVV, Quick,
B.M.T., (HVV) Laakkwartier, VCS (Voetbalclub Sparta), VUC, Quick Steps,
v.v. Escamp en HBS.
Verder kent Den Haag enkele bekende hockeyclubs: HCKZ en HDM.
Ook heeft ze de topdarter Raymond van Barneveld binnen haar gelederen.
Door deze plaats loopt de Europese wandelroute E9, ter plaatse ook North
Sea Trail of Hollands Kustpad geheten. De E9 loopt langs de kust van
Portugal naar de Baltische staten. Daarnaast is Den Haag het startpunt van
de Europese wandelroute E11 die loopt tot aan de grens Polen/Litouwen.
Lager en middelbaar onderwijs
Den Haag heeft twee zelfstandige gymnasia: Sorghvliet en het Haganum.
Hoger onderwijs
Hoewel de stad niet over een grote zelfstandige universiteit beschikt,
zijn er wel de Institute of Social Studies, The Hague Academy of
International Law, een dependance van Universiteit Leiden, de Haagse
Hogeschool, Hotelschool Den Haag en een dependance van Hogeschool Helicon.
Verkeer en vervoer
Den Haag is per auto te bereiken over de autosnelwegen A4, A12, A13 en
A44/N44.
Per trein is Den Haag vanaf station Den Haag Centraal en/of Den Haag
Hollands Spoor verbonden met onder andere: Leiden, Schiphol, Amsterdam,
Haarlem, Gouda, Utrecht, Delft, Rotterdam, Antwerpen en Brussel.
De Haagse tram (HTM) verzorgt met een uitgebreid net van tram- en
buslijnen het vervoer in Den Haag en omliggende gemeenten. RandstadRail
zal vanaf september 2006 het vervoer verzorgen naar Zoetermeer en
Rotterdam Hofplein.
Bekende Hagenaars
Dick Advocaat - voetbalcoach
Anouk - zangeres
Thiemo de Bakker - tennisser
Raymond van Barneveld (Barney) - veelvoudig wereldkampioen darten
Ricky van den Bergh - voetballer
Wim de Bie, cabaretier, schrijver en zanger
Michael Boogerd - wielrenner
Sjaak Bral - schrijver en cabaretier
Henk Bres - voormalig hooligan van voetbalclub ADO Den Haag
Jaap-Derk Buma - hockeyinternational
Bart Chabot - Schrijver
Jan de Cler - veelzijdig artiest
Louis Couperus - schrijver (bekende uitspraak van hem: Zoo ik iets ben,
ben ik een Hagenaar)
Hans Couzy - luitenant-generaal
Darkraver - dj
Chuck Deely (Charles Edward Deely III) - Straatmuzikant
Wim Deetman - burgemeester
DHC - rapgroep
Di-Rect - popgroep
Lia Dorana - cabaretière en actrice
Wieteke van Dort - actrice, cabaretière, politica en zangeres
Willem Drees - minister-president
Golden Earring - popgroep
Eduard Elias - journalist en schrijver
Paul Elstak - dj
Frans ter Gast - schimmenspeler
Gruppo Sportivo - popgroep
Jurjen de Haan - kunstschilder
Elsemieke Havenga - tv-presentatrice en oud-hockeyinternational
Kim Holland - pornoactrice
Céline Huijsmans - presentatrice
Christiaan Huygens - wetenschapper
Constantijn Huygens - dichter
Kees Jansma - sportverslaggever
Harrie Jekkers - zanger en cabaretier
Martin Jol - voetbalcoach
Wouter de Jong - acteur
Kane - popgroep
Yvonne Keuls - Schrijfster
Santi Kolk - voetballer
Kees van Kooten - cabaretier en schrijver
Van Kooten en De Bie - cabaretduo
Richard Krajicek - tennisser
Erwin Kroll - weerman
Ties Kruize - hockeyinternational
Tim Krul - voetbalkeeper
Laurie Langenbach - schrijfster
Aad Mansveld - voetballer
Renée Menschaar - poppenspeelster van Pino
Wieger Mensonides - zwemmer
J.J. Paardekooper
Willem Post - Amerika-deskundige
Céline Purcell - Musicalster
Q65 - popgroep
Raimund Riedewald - voetballer
Room - popgroep
Marnix Rueb - tekenaar van de strip Haagse Harry
Mark Rutte - politicus
Johan Scheps - politicus en verzetsstrijder
Lex Schoenmaker - voetballer en voetbalcoach
Seven - popgroep
Hanneke Smabers - hockeyinternational
Minke Smabers - hockeyinternational
Carolien Spoor - Actrice
Sophie Stein - cabaretière en actrice
Erica Terpstra - zwemster, politica en voorzitster van NOC*NSF
Peter Timofeeff - weerman
Jan Tinbergen - econoom
Remy Unger - diskjockey
Valensia - zanger
Bart Veldkamp - schaatser
Georgina Verbaan - actrice
Mariska Veres - zangeres (Shocking Blue)
Paul Verhoeven - filmregisseur
Cees Vervoorn - zwemmer
Paul van Vliet - cabaretier
Pierre Wind - kok
Hagenezen
Naast Hagenaar kan een inwoner van Den Haag ook Hagenees worden
genoemd. Met deze informele term worden personen aangeduid die geboren en
getogen zijn in Den Haag en daar bij voorkeur ook nog wonen. Een Hagenaar
is iemand die niet geboren en getogen is in Den Haag, maar daar wel woont.
Hoewel het woord Hagenees niet per se een negatieve connotatie heeft, zal
lang niet elke inwoner van de stad er prijs op stellen als Hagenees te
worden aangeduid. Een andere definitie is dat Hagenezen de mensen zijn die
plat Haags praten, terwijl Hagenaars de mensen zijn die voornaam Haags
spreken.
Veelgemaakte spellingsfouten: dehaag de haagh
dehaegh haegh der haagh
bron: wikipedia
Bron foto: wikipedia
|
Bedrijfsreclame
hotel
auto
bouw
winkel
drukkerij
bloemen bezorgen
rijschool
makelaar
flats
hypotheek
notaris
woningen
keuken
hoveniers
reisburo
catering
restaurant
gasfitter
loodgieter
schilder
stratemaker
bruidsboetiek
bruidsmode
verhuizer
Provincie
Home
|