AMSTEL
De Amstel (Naar Aeme-stelle, een oud-Nederlands woord
voor "waterachtig gebied") is een gekanaliseerde rivier in het zuiden van
Noord-Holland. Het gebied langs de rivier wordt aangeduid als Amstelland.
Amstel
Geschiedenis
Vanaf de rivier begon de bevolking het veen te ontginnen: de
afgestoken grond werd tot turf verwerkt en als brandstof gebruikt. Zo
ontstond waarschijnlijk rond het begin van de dertiende eeuw in het
veengebied ten westen van Ouderkerk het veenwerkersgehucht Amstelveen.
Door de aanleg van een dam in de monding van de rivier ontwikkelde zich in
het noordelijk deel van Nieuwer-Amstel het vissersdorpje "Amstelredam",
dat rond 1300 stadsrechten verwierf. Het gehucht groeide uit tot het
stadje Amsteldam, dat door zijn ligging aan de Zuiderzee steeds
belangrijker werd.
Oorspronkelijk mondde de rivier uit in het IJ, nu eindigt de Amstel in de
binnenstad van Amsterdam (Rokin). Het laatste stuk van de straat langs de
Amstel in Amsterdam heet ook Amstel. Via duikers onder het gedempte deel
van het Rokin en de Dam stroomt het water overigens nog altijd via het
Damrak het IJ in, hoewel het meeste via de Amsterdamse grachten wordt
omgeleid.
Loop van de rivier
De oorspronkelijke Amstel begon bij de samenvloeiing van de Drecht en
de Kromme Mijdrecht, iets ten zuiden van Uithoorn. Door kanalisatie en
aanleg van het Amstel-Drechtkanaal is deze oorspronkelijke loop minder
duidelijk zichtbaar.
Een deel van wat oorspronkelijk de Amstel werd genoemd is nu eigenlijk
onderdeel van het Amstel-Drechtkanaal. Dit kanaal begint bij de samenkomst
van de Drecht en het Aarkanaal, iets ten noordwesten van Nieuwveen, en
loopt tot aan Ouderkerk aan de Amstel waar de Bullewijk erin uitmondt.
Vanaf daar heet het water officieel nog steeds Amstel. Het deel van het
Aarkanaal tot de Bullewijk is 18,5 km lang, vanaf daar tot de monding meet
het water 12,5 km.
Behalve de Kromme Mijdrecht en de Bullewijk stroomt het riviertje de Waver
in de Amstel, bij het zuidelijkste punt van de polder de Ronde Hoep.
De Amstel in de kunst
Enkele kunstschilders die de Amstel in kunstwerken hebben weergegeven:
Aert van der Neer - (1603-1677)
Rembrandt van Rijn - (1606-1669)
Georg H. Breitner - (1857-1923)
Willem Witsen - (1860-1923)
Piet Mondriaan - (1872-1944)
Hendrik Jan Wolter - (1873-1952)
Frans Koppelaar - (1943- )
Veelgemaakte spellingsfouten: Aamstel Amste Amster
bron: wikipedia
Bron foto: wikipedia
|