|
|
ALPHEN AAN DEN RIJN

Brug in Alphen aan den Rijn
Alphen aan den Rijn is een stad en gemeente in Zuid-Holland, en ligt aan
de Oude Rijn tussen Leiden, Gouda en Bodegraven en Ter Aar. Buiten de stad
Alphen aan den Rijn zelf telt de gemeente ook nog de dorpen Aarlanderveen
en Zwammerdam. De Alphenaren zelf noemen hun woonplaats ook "het dorp".
Algemene gegevens
Alphen aan den Rijn ligt bij de samenvoeging van het kleine riviertje
de Aar en de Oude Rijn, die vanaf Utrecht naar Leiden stroomt. Alphen
wordt aan de oostzijde begrensd door de Gouwe en het Aarkanaal, en in het
westen door de Heimanswetering. Alphen wordt doorsneden door de Oude Rijn.
Er zijn vijf bruggen over de Oude Rijn, waarvan er twee alleen voor
voetgangers toegankelijk zijn. De oppervlakte van de gemeente Alphen aan
den Rijn bedraagt 57,68 km², waarvan 2,52 km² water. Per 1 januari 2005
had de gemeente een woningvoorraad van 28.487 woningen en per 1 juli 2006
een inwoneraantal van 70.775 (bron: CBS). In oktober 2001 is Alphen aan
den Rijn als Groenste stad van Nederland uitgekozen. In september 2002
werd Alphen aan den Rijn zelfs uitgeroepen als de Groenste Stad van
Europa. Aan de Rijnhaven ligt een uitgebreid industrieterrein. Hier staat
ook de 135 meter hoge KPN toren, die aan alle kanten van Alphen aan den
Rijn te zien is. Deze toren was de eerste die door Nozema voor de doorgave
van digitale ethertelevisie werd gebruikt.
Woonwijken
Officieel kent Alphen aan den Rijn de volgende wijken, wat tevens de
postcodegebieden zijn: Oudshoorn (2401), Ridderveld (2402), Zegersloot
(2403), Hoorn (2404), Hoge Zijde (2405), Lage Zijde (2406), Steekterpolder
(2407), Kerk en Zanen (2408) en Rietveld (2409). De dorpen Aarlanderveen
en Zwammerdam hebben respectievelijk de postcodes 2445 en 2471.
Deze wijken zijn weer onderverdeeld in buurten, waarvan sommigen alleen in
de volksmond bestaan, bijvoorbeeld:
Het Groene dorp is ontstaan door de oorspronkelijke groene kleur van het
schilderwerk van de woningen en door de relatie met het naastgelegen "Rode
dorp". Op de plaats waar nu het groene dorp ligt stond vroeger een
steenfabriek. De namen van de straten komen van die fabriek, bijvoorbeeld
Pannenwerk en Kleiwerf.
In het Rode dorp woonden de werknemers van de vroegere steenfabriek. De
naam is ontstaan door de rode kleur van de dakpannen op de woningen.
Transport
Alphen aan den Rijn heeft een station aan de spoorlijn Utrecht -
Leiden. Vanuit Alphen aan de Rijn kan ook per lightrail (vroeger trein)
naar Gouda worden gereisd. In het verleden was er ook een spoorlijn van
Uithoorn via onder andere Nieuwkoop en Ter Aar naar Alphen, maar deze is
opgeheven.
Vanuit Leiden, met een aansluiting aan de A4, is Alphen met de auto
bereikbaar via rijksweg N11, die is doorgetrokken tot Bodegraven en daar
aansluiting geeft op de snelweg naar Utrecht. Ter hoogte van Alphen is een
aquaduct aangelegd in de Gouwe waar rijksweg 11 onderdoor gaat. Uit
noordelijke richting is Alphen bereikbaar via de provinciale weg N207
richting Haarlemmermeerpolder. Deze drukbereden weg loopt naast de Gouwe
naar Gouda door.
Geschiedenis
Het gebied bij Alphen aan den Rijn werd 2000 jaar geleden al bewoond.
In de Romeinse tijd was de Oude Rijn de hoofdtak van de Rijn. De rivier
zette bij overstromingen zand en klei af, waardoor een landschap van
oeverwallen en kommen ontstond. In Alphen is dit nog steeds herkenbaar in
de naamgeving van de stadsdelen "Hoge zijde" en "Lage zijde", aan de
linker- respectievelijk de rechteroever van de rivier.
Op de plek waar nu het centrum van Alphen aan den Rijn zich bevindt, stond
in Romeinse tijden het castellum Albanianae. De Romeinen bouwden toen ook
de eerste brug over de Oude Rijn. Vanaf de regering van de Romeinse keizer
Claudius (41 - 54 na Chr.) waren hier afdelingen van het Romeinse leger
gelegerd. De noordelijke grens van het Romeinse Rijk lag namelijk langs de
huidige Oude Rijn, en hier werden dan ook door de Romeinen diverse
versterkte legerplaatsen gebouwd. Zo zijn ook in het dichtbij gelegen dorp
Zwammerdam resten van een Romeins castellum gevonden, evenals resten van 6
Romeinse platbodems. Al in de Romeinse tijd ontwikkelde zich handel en
nijverheid, waardoor Alphen aan den Rijn langzaam uitgroeide tot een
belangrijk handelscentrum in de regio. Germaanse aanvallen maakten daar
echter een einde aan in het jaar 240 na Chr.
Na een hoop strubbelingen en problemen met overstromingen, vooral in
Utrecht en Leiden, werd de Oude Rijn in 1122 bij Wijk bij Duurstede
afgedamd. De aftakking die eerst als "Lek" begon, werd de hoofdstroom van
de rivier. Sindsdien trad de Oude Rijn niet meer buiten zijn oevers. In en
na de Middeleeuwen was Alphen een ambachtsheerlijkheid onder de naam
Alphen en Rietveld.
In de 17e eeuw kwam Alphen verder tot bloei. Het was toen een
pleisterplaats voor postrijders en handelsverkeer over land en water. Op
gedeelten langs de Oude Rijn is nu nog het jaagpad te zien, waarlangs de
trekschuiten werden voortgetrokken. De huidige gemeente Alphen aan den
Rijn is gevormd in 1918. Toen werden de kleinere gemeenten Alphen,
Aarlanderveen en Oudshoorn samengevoegd. In 1964 werd de gemeente
uitgebreid met Zwammerdam.
Het wapen van Alphen aan de Rijn is toegekend op 8 mei 1918 en bestaat uit
een zwarte achtpuntige ster op een wit wapenschild. Bovenop het schild
staat een gouden kroon. Het schild wordt vastgehouden door twee gouden
leeuwen. Het wapen was oorspronkelijk van de familie van Alphen, een tak
van de familie van Kralingen. Ene Dirk van Cralingen (geboren voor 1189)
had goederen in de buurt van Alphen en noemde zich nadien Van Alphen.
Hefbrug
De opvallende hefbrug bij de Gouwesluis over de Gouwe werd eind jaren 30
gebouwd. De Gouwe werd verbreed om de scheepvaartverbinding tussen
Amsterdam en Rotterdam te verbeteren. Soortgelijke bruggen werden in
Boskoop en Waddinxveen gebouwd. In de Tweede Wereldoorlog zijn er
springladingen bij de brug geplaatst om deze zo nodig op te blazen,
hetgeen niet nodig bleek te zijn. Maar door blikseminslag is een van de
ladingen toch ontploft. In de zeventiger jaren is de brug opnieuw fors
beschadigd bij een aanrijding door een kraanwagen, die 1 meter te hoog
was. Parallel aan de hefbrug (voor het wegverkeer), ligt een draaibrug
voor de trein.
Alphen aan den Rijn had voor de Tweede Wereldoorlog een kleine joodse
gemeenschap. In 1930 woonden er in Alphen en omgeving 55 joden. Verreweg
de meeste joodse zijn in oktober 1942 gedeporteerd en vervolgens vermoord,
slechts enkelen overleefden de oorlog door onder te duiken. Aan het Raoul
Wallenbergplein staat het joods monument met alle namen van de omgekomen
joden. De joodse gemeente van Alphen is in 1947 opgeheven en bij die van
Leiden gevoegd. De joodse begraafplaats is in 1964 geruimd, de stoffelijke
resten zijn overgebracht naar de joodse begraafplaats te Katwijk. De
synagoge werd overgenomen door de remonstrantse kerk. In 1980 werd onder
de kerkvloer een kist met onder andere een chanoekia gevonden, een
kandelaar die bij een joods feest wordt gebruikt. Deze kandelaar werd
inzet van moeizame onderhandelingen tussen de Commissie Joods Erfgoed en
de remonstrantse gemeente. De gemeente wilde de kandelaar in haar kerk
plaatsen. De chanoekia belandde uiteindelijk in 1991 in het Yad
Vashem-museum te Jeruzalem.
Vanaf 1950 begon de stad heel sterk te groeien. Er werden grote
uitbreidingen aan de noordzijde van de stad gebouwd, die oorspronkelijk
met afschuw als "die flats" werden bekeken door de oude Alphenaren. Vanaf
de jaren 1990 werd ook een grote woonwijk ten zuiden van de spoorlijn
gebouwd, Kerk en Zanen. Alphen ontwikkelde zich als een forensen stad,
waar echter binnen de grenzen ook steeds meer werkgelegenheid kwam.
Eind jaren 80 kwam Alphen in het landelijke nieuws. Op de vuilnisbelt in
de Coupépolder bleek veel gif gestort te zijn. Op de Coupépolder werd een
golfbaan aangelegd. Er moesten veel maatregelen getroffen worden om te
voorkomen dat de gifstoffen niet in het grondwater terecht kwam.
Etymologie
De naam Alphen is waarschijnlijk afkomstig van de naam van het
Romeinse castellum Albanianae, dat "nederzetting aan het witte water"
betekent.
Monumenten
Oudshoornse kerk: Een hervormde kerk aan de oever van de Oude Rijn,
gesticht in 1665 door Cornelis de Vlaming
Remonstrantse kerk: Dit was vroeger een synagoge.
Korenmolen de Eendracht: Deze 11 meter brede stellingmolen dateert uit
1752 en was oorspronkelijk gebouwd aan het noordeinde van de rivier de
Gouwe. De molen is in 1898 overgeplaatst naar Alphen a/d Rijn om een
andere molen te vervangen. De molen is tot 1955 commercieel in dienst
geweest, en is elke zaterdag voor het publiek geopend.
Voormalig Raadhuis: In dit gebouw aan het Burgemeester Visserpark is
momenteel de muziekschool gevestigd. Aan hetzelfde park ligt de villa
Sonnehoeck uit 1920, wat een gemeentelijk monument is.
Stadhuis: In januari 2003 werd een nieuw stadhuis geopend dat van een
revolutionair ontwerp is, naar de trends van deze tijd met veel openheid
en glas. Architect: Erick van Egeraat associated architects, Rotterdam.
Katholieke Sint-Bonifatiuskerk: neogotische kerk uit 1884 naar ontwerp van
Evert Margry.
Grafkapel familie De Smeth: in deze grafkapel werden tal van leden van de
adellijke familie De Smeth bijgezet in de achttiende en negentiende eeuw.
Deze staat achter de Adventskerk.
Adventskerk dit was de eerste Bonifatiuskerk, maar tijdens de beeldenstorm
verwoest en heropgebouwd als protestantse kerk. De kerk is gebouwd naar
een ontwerp van architect W. Ch. Kuijper jr in de jaren 1920 – 1922. De
kerk verrees op de plaats van de oude dorpskerk die op 7 april 1916
afbrandde. In 1962 werd in de 40 meter hoge toren een beiaard van 45
klokken geplaatst; de luiklokken van de kerk wegen resp. 1162 en 864 kilo.
Het orgel is een uniek Steinmeyer-orgel dat in 1982 gerestaureerd en
uitgebreid is.
Attracties
Vogelpark Avifauna: een groot vogelpark met veel groen en vijvers, een
restaurant, en een grote speeltuin, eigendom van het Van der Valk concern,
tegenwoordig Stichting Vogelpark Avifauna. Het park is opgericht op 17 mei
1950.
Archeon: Een themapark over het levend verleden van Nederland. Met
replica's van 43 gebouwen uit de prehistorie, uit de Romeinse tijd en uit
de Middeleeuwen. Het park bestaat sinds 1994.
Recreatiepark Zegersloot: Fiets- en wandelgebied met kinderboerderij, en
met een grote plas die is ontstaan door zandwinning, de Zegerplas. In en
om de Zegerplas worden diverse watersporten beoefend, zoals windsurfen,
waterskiën en sportduiken.
Dive Post Alphen: Hier kan men leren sportduiken. Het duikteam zelf is ook
actief in de Zegerplas.
Wet 'n Wild: Aan de Zegerplas kan men waterskiën en wakeboarden.
Groene Hart: Alphen aan den Rijn ligt midden in het Groene Hart. Er is een
aantal langeafstandswandelingen in de omgeving uitgezet, onder andere
langs de molenviergang richting Nieuwkoop.
Het Kasteel: Pop- en Cultuurpodium aan de Concertweg in Alphen aan den
Rijn. Het Kasteel organiseert als enige organisatie in Alphen aan den Rijn
grote popconcerten en feesten (van drum 'n' bass tot en met metal). De
organisatie is opgericht in 1982 en draait volledig op de inzet van
vrijwillige medewerkers. In 2005 was Het Kasteel voor een complete
renovatie van het gebouw gesloten. Op 10 februari 2006 opende Het Kasteel
weer haar deuren voor publiek in het geheel vernieuwde pand.
[bewerk] Evenementen
20 van Alphen: Verkeersvrije 20 kilometerloop. Deze vindt elk jaar plaats,
op de tweede zondag van maart. De eerste 20 van Alphen werd in 1952
georganiseerd. Sinds 1987 heeft de 20 van Alphen de status van
internationale wegwedstrijd.
Jaarmarkt: Elke derde woensdag in september. Traditioneel een regionale
jaarmarkt voor lokale producten is deze markt uitgegroeid tot een van de
grootste jaarmarkten van Nederland, waar zeer veel mensen op af komen.
Tegelijk met de jaarmarkt is er kermis.
Gondelvaart: De avond voor de jaarmarkt vind traditioneel de Alphense
gondelvaart plaats.
Oldtimerdag: Begin september worden in de winkelstraten van Alphen
Oldtimers tentoongesteld.
Taptoe Alphen: Op de zaterdagavond voor de jaarmarkt doen enkele
muziekkorpsen hun shows op het Thorbeckeplein. De eerste Taptoe werd in
1989 georganiseerd.
De twee uren van Alphen: Op koninginnedag wordt elk jaar De twee uren van
Alphen gehouden, een van de klassiekers in de nationale
windsurfkampioenschappen. Bij deze twee uur durende race gaat het erom wie
de meeste rondjes vaart op een op de Zegerplas uitgelegd circuit.
LAURA: Rijwielvierdaagse welke altijd plaatsvindt in de eerste week van
juli. "LAURA" staat voor Leiden, Amsterdam, Utrecht en Rotterdam en
natuurlijk Alphen aan den Rijn waar start en finish zijn. In 2007 wordt de
60ste Alphense Rijwielvierdaagse gehouden
[bewerk] Beroemde Alphenaren
Henk Angenent, winnaar van de Elfstedentocht in 1997
Gerard van As, ex-Kamerlid in de 2e kamer voor de LPF (voormalig Alphens
raadslid voor de VVD)
Brainpower (Gertjan Mulder), muzikant, scoorde enkele grote hits in de
muzieklijsten
Leendert Burgersdijk (1828), bioloog en Shakespeare-vertaler
Susanna Fields (Suzanne van der Velde), zangeres
Gerda Havertong, actrice, bekend van Sesamstraat
Matthijs van Heijningen, filmproducent
John Heitinga, profvoetballer van AFC Ajax en het Nederlands Elftal
Arjan van Heusden, profvoetballer (Port Vale, Oxford, Cambridge, Exeter,
Torquay)
Kees Jansma, sportjournalist en televisiepresentator
Daphne Lammers, Redactrice RTL Nieuws en Presentatrice Editie NL van RTL 4
Joop Lankhaar, oud-voetbalinternational
Mega Master (Patrick Zimmerman), muzikant, lid van de rapgroep K-Liber
Liesbeth Spies, politica van het CDA
Wouter van Pelt (1968), hockeyinternational
Martin Verkerk, tennisser, verloor de finale op Roland Garros (2003) en
won de Dutch Open in 2004
Sanne Wallis de Vries, cabaretier, bekend van onder andere "Kopspijkers"
Bas Westerweel, Presentator en oud radio-dj
Lloyd Wezer, zanger, zong in Arnhemsgewijs en scoorde hits met Def Rhymz
en Brainpower
Veelgemaakte spellingsfouten:
bron: wikipedia
Bron foto: wikipedia
|
Bedrijfsreclame
hotel
auto
bouw
winkel
drukkerij
bloemen bezorgen
rijschool
makelaar
flats
hypotheek
notaris
woningen
keuken
hoveniers
reisburo
catering
restaurant
gasfitter
loodgieter
schilder
stratemaker
bruidsboetiek
bruidsmode
verhuizer
Provincie
Home
Provincie
Gelderland
Achterhoek
Betuwe
Veluwe
Aalten
Apeldoorn
Arnhem
Bennekom
Barneveld
Beuningen
Culemborg
Didam
Druten
Dieren
Doesburg
Doetinchem
Duiven
Eibergen
Ede
Elst
Epe
Ermelo
Geldermalsen
Groesbeek
Harderwijk
Hattem
Heerde
Huissen
Lichtenvoorde
Lochem
Lunteren
Nijkerk
Nijmegen
Nunspeet
Oosterbeek
Ooij
Putten
Renkum
Terborg
Tiel
Ulft
Vaassen
Valburg
Velp
Wageningen
Westervoort
Winterswijk
Wijchen
Zaltbommel
Zetten
Zevenaar
Zutphen
|